ROLA BEZZWROTNYCH INSTRUMENTÓW WSPARCIA W KSZTAŁTOWANIU ZDOLNOŚCI INNOWACYJNYCH SEKTORA MŚP: STUDIUM PRZYPADKU PROJEKTU „GRANTY NA BADANIA”
DOI:
https://doi.org/10.15290/oes.2025.04.122.07Słowa kluczowe:
innowacyjność MŚP, instrumenty bezzwrotnego wsparcia, dotacje na badania i rozwójAbstrakt
Cel | Artykuł ma na celu krytyczną analizę oddziaływania bezzwrotnych instrumentów wsparcia na rozwój zdolności innowacyjnych małych i średnich przedsiębiorstw w regionie peryferyjnym. Przedmiotem badań jest program grantowy ukierunkowany na finansowanie działań badawczo-rozwojowych, którego znaczenie rozpatrywane jest nie tylko w wymiarze bezpośrednich rezultatów dla beneficjentów, lecz także w szerszym kontekście kształtowania regionalnego ekosystemu innowacji. Opracowanie dąży do uchwycenia, w jaki sposób publiczne subsydia kompensują niedoskonałości rynku, stymulują innowacje przyrostowe i przełomowe oraz wspierają procesy dostosowawcze do priorytetów polityk europejskich, w tym inteligentnych specjalizacji i Europejskiego Zielonego Ładu.
Metoda badań | Zastosowano analizę ilościową i jakościową dokumentacji projektowej, obejmującą strukturę beneficjentów, rodzaje innowacji, skalę finansowania oraz bariery i oczekiwane rezultaty.
Wnioski | Badanie potwierdziło, że program pełni funkcję katalizatora procesów innowacyjnych w regionie peryferyjnym, umożliwiając MŚP realizację kapitało- i ryzykochłonnych etapów działalności B+R. Dominacja innowacji produktowych o charakterze inkrementalnym odpowiada ustaleniom teorii innowacyjności w sektorze MŚP, natomiast rosnąca obecność projektów ekoinnowacyjnych, cyfryzacyjnych oraz ukierunkowanych na ochronę własności intelektualnej świadczy o stopniowej dojrzałości innowacyjnej przedsiębiorstw. Konstrukcja programu, silnie powiązana z regionalnymi inteligentnymi specjalizacjami, sprzyjała zgodności kierunków wsparcia z polityką innowacyjną i europejskimi trendami transformacyjnymi.
Oryginalność / wartość / implikacje / rekomendacje | Oryginalność artykułu polega na empirycznej weryfikacji skuteczności dotacji w warunkach regionu o słabym ekosystemie innowacji. Wyniki potwierdzają znaczenie instytucji otoczenia biznesu jako kluczowych podmiotów systemu innowacji i wskazują na potrzebę uzupełnienia wsparcia o instrumenty adresowane do średnich przedsiębiorstw oraz rozwój mechanizmów wzmacniających zdolności organizacyjne i kompetencyjne MŚP.
Bibliografia
Brunswicker S., Vanhaverbeke W., 2015, Open Innovation in Small and Medium-sized Enterprises (SMEs): External Knowledge Sourcing Strategies and Internal Organizational Facilitators, ”Journal of Small Business Management”, vol. 53, no. 4, s. 1241–1263, DOI: 10.1111/jsbm.12120.
Czarnitzki D., Lopes-Bento C., 2013, Value for Money? New Microeconometric Evidence on Public R&D Grants in Flanders, ”Research Policy”, vol. 42, no. 1, s. 76–89, DOI:10.1016/j.respol.2012.04.008.
Dimos C., Pugh G., 2016, The Effectiveness of R&D Subsidies: A Meta-regression Analysis of the Evaluation Literature, “Research Policy”, vol. 45, nr 4, s. 797–815, DOI: 10.1016/j.respol.2016.01.002.
Drucker P., 1985, Innovation and Entrepreneurship, Harper & Row, New York.
Dziemdziela P., Krzyżanowska K., 2020, Działalność innowacyjna małych i średnich przedsiębiorstw w Polsce, „Turystyka i Rozwój Regionalny”, nr 13, s. 71–82, DOI: 10.22630/TIRR.2020.13.42.
Freeman C., 1987, Technology Policy and Economic Performance: Lessons from Japan,Pinter Publishers, London.
Lundvall B.-Å., 1992, National Systems of Innovation: Towards a Theory of Innovation and Interactive Learning, Pinter Publishers, London.
Martínez-Conesa I., Soto-Acosta P., Carayannis E.G., 2017, On the Path Towards open Innovation: Assessing the Role of Knowledge Management Capability and Environmental Dynamism in SMEs, ”Journal of Knowledge Management”, vol. 21, no. 3, s. 553–570, DOI: 10.1108/JKM-09-2016-0403.
Nelson R., Winter S., 1982, An Evolutionary Theory of Economic Change, Harvard University Press, Cambridge, MA.
OECD, Eurostat, 2018, Oslo Manual 2018: Guidelines for Collecting, Reporting and Using Data on Innovation, 4th Edition, OECD Publishing, Paris, DOI: 10.1787/9789264304604-en.
OECD, 2015, Frascati Manual 2015: Guidelines for Collecting and Reporting Data on Research and Experimental Development, OECD Publishing, Paris, DOI: 10.1787/9789264239012-en.
OECD, 2023, Financing SMEs and Entrepreneurs 2023: An OECD Scoreboard, OECD Publishing, Paris, DOI: 10.1787/d9acb0d4-en.
Sabando-Vera D. i in., 2022, Worldwide Research on Open Innovation in SMEs, ”Journal of Open Innovation: Technology, Market, and Complexity”, vol. 8, no. 1, art. 20, s. 1–25, DOI: 10.3390/joitmc8010020.
Schumpeter J., 1934, The Theory of Economic Development, Harvard University Press, Cambridge, MA.
Spithoven A., Vanhaverbeke W., Roijakkers N., 2013, Open Innovation Practices in SMEs and Large Enterprises, “Small Business Economics”, vol. 41, no. 3, s. 537–562, DOI: 10.1007/s11187-012-9453-9.
van de Vrande V.J.A., de Jong J.P.J., Vanhaverbeke W., de Rochemont M., 2009, Open Innovation in SMEs: Trends, Motives and Management Challenges, ”Technovation”, vol. 29, no. 6/7, s. 423–437, DOI: 10.1016/j.technovation.2008.10.001.
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja
Prawa autorskie (c) 2025 Optimum. Economic StudiesAutor zapoznał się i akceptuje warunki zawarte w umowie licencyjnej
