KOSZTY TRANSAKCYJNE REPRYWATYZACJI ODDOLNEJ W POLSCE
DOI:
https://doi.org/10.15290/oes.2026.01.123.08Słowa kluczowe:
reprywatyzacja oddolna, koszty transakcyjne, transformacja postkomunistyczna, nowa ekonomia instytucjonalnaAbstrakt
Cel | Artykuł analizuje strukturę oraz źródła kosztów transakcyjnych generowanych przez reprywatyzację oddolną, realizowaną przy braku uchwalenia kompleksowej ustawy. W odróżnieniu od rozwiązań przyjętych w innych państwach postkomunistycznych polski system opiera się na indywidualnej inicjatywie byłych właścicieli lub ich spadkobierców prawnych, na bazie ogólnych przepisów cywilnych i administracyjnych. Celem artykułu jest identyfikacja poszczególnych typów kosztów transakcyjnych oraz instytucjonalnych uwarunkowań mających wpływ na ich wysokość i dystrybucję.
Metoda badań | W badaniu zastosowano metodę instytucjonalnej analizy dokumentów, wykorzystując raporty NIK, RPO oraz literaturę naukową.
Wnioski | W wyniku analizy zoperacjonalizowano szereg kosztów transakcyjnych oraz wskazano, że stanowią one kluczową przeszkodę w efektywnej restytucji znacjonalizowanego mienia.
Oryginalność / wartość / implikacje / rekomendacje | Praca stanowi wkład w rozwój zastosowań nowej ekonomii instytucjonalnej do analizy procesów transformacji własnościowej.
Bibliografia
Coase R.H., 1937, The Nature of the Firm, ”Economica”, vol. 4(16), s. 386–405, DOI: 10.1111/j.1468-0335.1937.tb00002.x.
Coase R.H., 1960, The Problem of Social Cost, ”Journal of Law and Economics“, vol. 3, s. 1–44, DOI: 10.1086/466560.
Dixit A.K., 2004, Lawlessness and Economics: Alternative Modes of Governance, Princeton University Press, Princeton.
Koźmiński A., 1997, Restitution of Private Property: Re‑privatization in Central and Eastern
Europe, ”Communist and Post‑Communist Studies“, vol. 30, no. 1, s. 95–106, https://www.jstor.org/stable/45302002 [data dostępu: 31.01.2026].
McNaughton K., 2019, The Problem of Property Reprivatization in Warsaw, ”Loyola of Los Angeles International and Comparative Law Review“, vol. 41, no. 3, Article 8, s. 431–467.
Najwyższa Izba Kontroli, 2008, Sprawozdanie z działalności Najwyższej Izby Kontroli w 2008 roku.
North D.C., 1990, Institutions, Institutional Change and Economic Performance, Cambridge University Press, Cambridge.
Rzecznik Praw Obywatelskich, 2020, Wybrane wystąpienia generalne Rzecznika Praw Obywatelskich 2015–2020, Biuletyn ROP, Materiały nr 89.
Williamson O.E., 1985, The Economic Institutions of Capitalism: Firms, Markets, Relational Contracting, Free Press, New York.
Williamson O.E., 1998, Transaction Cost Economics: How it Works; Where it is Headed, “The Economist”, vol. 146(1), s. 23–58, DOI: 10.1023/A:1003263908567.
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja
Prawa autorskie (c) 2026 Optimum. Economic StudiesAutor zapoznał się i akceptuje warunki zawarte w umowie licencyjnej
