ZIELONA RACHUNKOWOŚĆ W JEDNOSTKACH SAMORZĄDU TERYTORIALNEGO

Autor

  • Patrycja Łucak Uniwersytet Jana Kochanowskiego w Kielcach Autor

DOI:

https://doi.org/10.15290/oes.2026.01.123.15

Słowa kluczowe:

zielona rachunkowość, jednostka samorządu terytorialnego

Abstrakt

Cel | Celem głównym niniejszego artykułu jest przedstawienie istoty i znaczenia zielonej rachunkowości w jednostkach samorządu terytorialnego, identyfikacja barier oraz korzyści, a także potencjalnych obszarów  zastosowania tej koncepcji w praktyce.

Metoda badań | Jako metodę badań wykorzystano przegląd literatury.

Wnioski | Zielona rachunkowość odgrywa coraz większą  rolę w zarządzaniu jednostkami samorządu terytorialnego, umożliwiając kompleksową analizę kosztów i efektów działań środowiskowych. Wspiera to podejmowanie racjonalnych decyzji inwestycyjnych i operacyjnych na poziomie lokalnym. Rachunkowość dostarcza narzędzi do ewidencji i prezentacji danych ekologicznych, jednak jej wdrażanie w JST napotyka liczne bariery. Do najważniejszych należą: brak krajowych standardów i wskaźników, niedostosowanie systemów informatycznych oraz deficyt wykwalifikowanej kadry. W związku z powyższym skuteczne zaimplementowanie zielonej rachunkowości wymaga odpowiedniego wsparcia instytucjonalnego i systemowego – zarówno na poziomie legislacyjnym,  organizacyjnym, jak i edukacyjnym.

Oryginalność / wartość / implikacje / rekomendacje | Artykuł kompleksowo omawia zieloną rachunkowość w kontekście JST, co stanowi temat stosunkowo mało eksplorowany w literaturze fachowej.

Bibliografia

Andrian E., Kuntadi C., 2022, Factors Affecting the Implementation of Performance‑Based Budget: Leadership Style, Administrative Improvement and Anctions,“Dinasti International Journal of Economicsm Finance & Accouting”, vol. 3(5), s. 590–602.

Bebbington J., Unerman J., 2020, Advancing Research into Accounting and the UN Sustainable Development Goals, “Accounting, Auditing & Accountability Journal“, vol. 33(7), s. 1657–1670.

Boyd J., 1998, Accounting: An Economic Framework to Indentify Priorities, Resources For The Futures, Resources For The Futures, Washington.

Ćwik N., Wierzbińska M., 2020, Rachunkowość środowiskowa jako narzędzie zarządzania zrównoważonego rozwoju w jednostkach publicznych, Wydawnictwo Uniwersytetu Ekonomicznego, Katowice.

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/95/UE z dnia 22 października 2014 r. w sprawie ujawniania informacji niefinansowych i informacji dotyczących różnorodności przez niektóre duże jednostki oraz grupy.

Dziawgo L., 2010, Zielony rynek finansowy. Ekologiczna ewolucja rynku finansowego, Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne, Warszawa.

Firkowska‑Jakobsze Z., 2020, Zintegrowany model pomiaru dokonań gminy, uwarunkowania – potrzeby – koncepcje, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź.

Helfaya A., Whittington M., Alawattage C., 2019, Corporate Environmental Reporting: A Review of Preparers’ and Users’ Perspectives, “Journal of Accounting in Emerging Economies“, vol. 9(2), s. 173–202.

Jankalová M., Jankal R., 2024, Accounting Contribution to Sustainable Development, “Sustainability“, vol. 16(24), s. 1–26.

Matuszak Ł., Różańska E., 2017, Environmental Reporting in the Public Sector: Evidence from Polish Local Government, “Sustainability Accounting, Management and Policy Journal“, vol. 8(5), s. 598–621.

Ochrona środowiska, 2005, Brodecki Z. (red.), Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa.

Pakowska S., 2013, Rachunkowość środowiskowa jako obszar rozwoju rachunkowości przedsiębiorstw XXI wieku, „Przestrzeń, Ekonomia, Społeczeństwo”, nr 3/1, s. 133–147.

Romanowska A., Gliszczyńska K., 2016, Rachunkowość środowiska w systemie informacyjnym podmiotu gospodarczego, [w:] Ewolucja rachunkowości w teorii i praktyce gospodarczej. VI Ogólnopolska Konferencja Naukowa „Sigma maraton”, ser. „Zarządzanie”, Śnieżek E., Czechowski F., Doroba S. (red.), Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź.

Sadowska B., 2019, Raportowanie informacji o społecznej odpowiedzialności sektora komunalnego, „Studia i Prace Kolegium Zarządzania i Finansów”, nr 163, s. 83–98.

Sinervo L.-M., Vikstedt E., Luhtala M., Laihonen H., Trunova O., 2024, Fostering Sustainability in Local Government: The Institutional Work Perspective on the Accounting – management Nexus, “Financial Accountability & Management”, vol. 40(4), s. 592–612.

Stępień M., 2000, Ochrona środowiska w rachunkowości podmiotów gospodarczych – wyzwanie XXI wieku, „Zeszyty Teoretyczne Rady Naukowej”, nr 56, s. 229–235.

Szadziewska A., 2007, Koszty środowiskowe i ich ujęcie w systemie rachunku kosztów przedsiębiorstwa, „Prace i Materiały Wydziału Zarządzania Uniwersytetu Gdańskiego, Rachunkowość – wybrane aspekty”, nr 4, s. 145–160.

Szadziewska A., 2013, Sprawozdawcze i zarządcze aspekty rachunkowości środowiskowej, Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego, Gdańsk.

Szczypa P., 2010, Perspektywy rozwoju rachunkowości zarządczej jako źródła informacji o działalności proekologicznej przedsiębiorstw, [w:] Perspektywy rozwoju rachunkowości, analizy i rewizji finansowej w teorii i praktyce, t. II, Micherda B. (red.), Uniwersytet Ekonomiczny w Krakowie, Kraków.

Szołno‑Koguc J., 2020, Zielone finanse publiczne – ujęcie systemowe i zadaniowe, Wydawnictwo KUL, Lublin.

Szychta A., 2007, Etapy ewolucji i kierunki integracji metod rachunkowości zarządczej, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź.

Węgrzyńska M., 2013, Zielona Rachunkowość, Wydawnictwo Wyższej Szkoły Bankowej w Poznaniu, Poznań.

Wiszniowski E., 2011, Rachunkowość finansowa a ekologia, „Ekonomia”, nr 5(17), s. 373–384.

Van M., 2012, Environmental Accounting – A New Challenge for the Accounting System, “Practical Financial Quarterly“, vol. 57(4), s. 437–452.

Zrnić A., Pekanov Starčević D., Mijoč I., 2020, Evaluating Environmental Accounting and Reporting: The Case of Croatian Listed Manufacturing Companies, “Pravni vjesnik“, vol. 36(1), s. 47–61.

Pobrania

Opublikowane

31.03.2026

Numer

Dział

Miscellanea

Jak cytować

ZIELONA RACHUNKOWOŚĆ W JEDNOSTKACH SAMORZĄDU TERYTORIALNEGO. (2026). Optimum. Economic Studies, 1(123), 292-306. https://doi.org/10.15290/oes.2026.01.123.15