ZNACZENIE SMART UNIVERSITY W ROZWOJU SPOŁECZNO‑GOSPODARCZYM W UJĘCIU MODELU QUINTUPLE HELIX – WYBRANE ASPEKTY ANALIZY
DOI:
https://doi.org/10.15290/oes.2025.04.122.20Słowa kluczowe:
Smart University, Quintuple Helix, zrównoważony rozwój, Smart CampusAbstrakt
Cel | Celem tekstu jest przedstawienie wyników analizy związku Smart University (SU) z szeroko pojętym rozwojem, zwłaszcza w kontekście sposobów oddziaływania tego typu uczelni na różnych aktorów otoczenia społeczno‑gospodarczego wyodrębnionych zgodnie z Quintuple Helix, oraz zaproponowanie przyszłych kierunków badań w analizowanym obszarze.
Metoda badań | Zastosowano metodę systematycznego przeglądu literatury. W odniesieniu do słów kluczowych związanych ze Smart University i rozwojem lub wpływem, wyszukano materiały w bazie danych SCOPUS. Następnie wyniki przeanalizowano za pomocą VOSViewer, a wyselekcjonowane materiały poddano pogłębionej analizie treści.
Wnioski | Na podstawie przeprowadzonej analizy zidentyfikowano 6 ogólnych klastrów (a szczegółowych aż 19) oddziaływania SU. Na podstawie pogłębionego przeglądu literatury zidentyfikowano kluczowe charakterystyki Smart University związane z oddziaływaniem na otoczenie i interesariuszy. Wskazano również przyszłe kierunki badań i rozwoju SU. Wyniki sugerują, że uniwersytety o określonych charakterystykach, tj. Smart, w specyficzny sposób oddziałują na otoczenie i wywierają zróżnicowany wpływ na interesariuszy. Wiedza w tym zakresie może przyczynić się do intensyfikacji wdrożeń rozwiązań smart oraz lepszego ukierunkowania decydentów w zakresie zarządzania uniwersytetami i kształtowania polityki edukacyjnej, zwłaszcza w zakresie doinwestowania uczelni.
Oryginalność / wartość / implikacje / rekomendacje | Ze względu na nowość problemu i wykazany w badaniu interdyscyplinarny charakter warto pobudzić debatę na temat Smart University w nauce. Niniejszy artykuł ma na celu wypełnienie luki w badaniach i może stanowić ważny głos w wyznaczaniu ich przyszłych kierunków. Badania powinny koncentrować się na opracowaniu uniwersalnej koncepcji Smart University, w tym na określeniu poziomów dojrzałości koncepcji SU akceptowalnych z perspektywy różnych dyscyplin naukowych. Istotne jest przeprowadzenie analizy porównawczej instytucji spełniających kryteria SU, ze szczególnym uwzględnieniem ich wpływu na rozwój społeczno‑gospodarczy oraz na poszczególnych aktorów modelu Quintuple Helix. Analiza ta powinna wykorzystywać analizę danych wtórnych, wywiady pogłębione oraz zogniskowane wywiady grupowe (FGI).
Bibliografia
Abdigapbarova U., Yeshenkulova D., Shalabayeva L., Aitenova E., Zhiyenbayeva N., Tapalova O., 2025, Evaluation of the Level of Network Communicative Culture among Teachers and Students, “International Journal of Interactive Mobile Technologies”, vol. 19, no. 2, s. 143–167, DOI: 10.3991/ijim.v19i02.51129.
Agarwal S.M., 2023, Go-Brown, Go-Green and Smart Initiatives Implemented by the University of Delhi for Environmental Sustainability Towards Futuristic Smart Universities: Observational Study, “Heliyon”, vol. 9(3), s. 1–18, DOI: 10.1016/j.heliyon.2023.e13909.
Al-Dmour H., 2023, Green-Smart University Campuses: The Mediating Role of Student Engagement in Enhancing Corporate Image, “SAGE Open”, vol. 13/(4), s. 1–17, DOI: 10.1177/21582440231219591.
Al-Sulami Z.A., Abduljabbar Z.A., Nyangaresi V.O., Ma J., 2023, Knowledge Management and its Role in the Development of a Smart University in Iraq, “TEM Journal”, vol. 12(3), s. 1582–1592, DOI: 10.18421/TEM123-40.
Anttila J., Jussila K., 2018, Universities and Smart Cities: the Challenges to High Quality, “Total Quality Management & Business Excellence” (Print Edition), vol. 29, nr 9–10, s. 1058–1073, DOI: 10.1080/14783363.2018.1486552.
Carayannis E.G., Campbell D.F.J., 2010, Triple Helix, Quadruple Helix and Quintuple Helix and How Do Knowledge, Innovation and the Environment Relate to Each Other?: A Proposed Framework for a Trans-Disciplinary Analysis of Sustainable Development and Social Ecology, “International Journal of Social Ecology and Sustainable Development (IJSESD)”, vol. 1(1), s. 41–69, DOI: 10.4018/jsesd.2010010105.
Chatterton P., Goddard J., 2000, The Response of Higher Education Institutions to Regional Needs, “European Journal of Education”, vol. 35(4), s. 475–481.
Drucker J., Goldstein H., 2007, Assessing The Regional Economic Development Impacts Of Universities: A Review Of Current Approaches, “International Regional Science Review”, vol. 30(1), s. 20–46.
Elshapasy R.A., Mohamed S.F., 2024, A Framework Transformation of a Traditional Campus into a Bio-Tech Smart-Digital Campus, “International Journal of Environmental Impacts”, vol. 7(2), s. 269–275, DOI: 10.18280/ijei.070211.
Escolar S., Rincón F., Barba J., Caba J., de la Torre J.A., López J.C., Bravo C., 2023, A Methodological Approach for the Smartification of a University Campus: The Smart ESI Use Case, “Buildings”, vol. 13(10), s. 1–26, DOI: 10.3390/buildings13102568.
Etzkowitz H., Klofsten M., 2005, The Innovating Region: Toward a Theory of Knowledge-based Regional Development, “R&D Management”, vol. 35(3), s. 243–255.
George B., Wooden O., 2023, Managing the Strategic Transformation of Higher Education through Artificial Intelligence, “Administrative Sciences”, vol. 13(9), s. 1–20, DOI: 10.3390/admsci13090196.
Jawwad A.K.A., Turab N., Al-Mahadin G., Owida H.A., Al-Nabulsi J., 2024, A Perspective on Smart Universities as Being Downsized Smart Cities: a Technological View of Internet of Thing and Big Data, “Indonesian Journal of Electrical Engineering and Computer Science”, vol. 35(2), s. 1162–1170, DOI: 10.11591/ijeecs.v35.i2.pp1162-1170.
Kitson M., Howells J., Braham R., Westlake S., 2009, The Connected University Driving Recovery and Growth, NESTA.
Luckyardi S., Hurriyati R., Disman D., Dirgantari P.D., 2023, Smart University Image: Branding Strategy in Private Universities, “Journal of Eastern European and Central Asian Research”, vol. 10(16), s. 929–939, DOI: 10.15549/jeecar.v10i6.1508.
MacIa-Perez F., Lorenzo-Fonseca I., Berna-Martinez J.-V., 2024, An AI-Based Ventilation KPI Using Embedded IoT Devices, “IEEE Embedded Systems Letters”, vol. 16(1), s. 9–12, DOI: 10.1109/LES.2023.3238284.
Markkula M., Kune H., 2015, Making Smart Regions Smarter: Smart Specialization and the Role of Universities in Regional Innovation Ecosystems, “Technology Innovation Management Review”, vol. 5(10), no. 7, s. 7–10.
Meschini S., Pellegrini L., Locatelli M., Accardo D., Tagliabue L.C., Di Giuda G.M., Avena M., 2022, Toward Cognitive Digital Twins Using a BIM-GIS Asset Management System for a Diffused University, “Frontiers in Built Environment”, vol. 8, s. 959475, DOI: 10.3389/fbuil.2022.959475, https://www.frontiersin.org/journals/built-environment/articles/10.3389/fbuil.2022.959475/full [data dostępu: 15.12.2025].
Mutawa A.M., Tolba A.S., 2023, Digital Twin of a Data Center at Education Institution, “Journal of Engineering Research”, vol. 11, no. 1A, s. 57–67, DOI: 10.36909/jer.15973.
Nelles J., Vorley T., 2010, From Policy to Practice: Engaging and Embedding the Third Mission in Contemporary Universities, “International Journal of Sociology and Social Policy”, vol. 30(7/8), s. 341–353.
Nguyen T.-H., Tran D.-N., Vo D.-L., Mai V.-H., Dao X.-Q., 2022, AI-Powered University: Design and Deployment of Robot Assistant for Smart Universities, “Journal of Advances in Information Technology”, vol. 13/1, s. 78–84, DOI: 10.12720/jait.13.1.78-84.
Pellenbarg P.H., 2005, How To Calculate The Impact Of A University On The Regional Economy. A Case Study of The University of Groningen, The Netherlands, Paper presented to the Conference on Knowledge and Regional Economic Development, organised by the Regional Quantitative Analysis Research Group, University of Barcelona, 9–11 June 2005, s. 1–22, https://www.rug.nl/staff/p.h.pellenbarg/artikelen/publicaties/13.%20how%20to%20calculate%20the%20impact%20of%20a%20university%20on%20the%20regional%20economy.pdf [data dostępu: 1.11.2025].
Polin K., Yigitcanlar T., Limb M., Washington T., 2023, The Making of Smart Campus: A Review and Conceptual Framework, “Buildings”, vol. 13, 891, s. 1–22, DOI: 10.3390/buildings13040891.
Polin K., Yigitcanlar T., Limb M., Washington T., 2024, Smart Campus Performance Assessment: Framework Consolidation and Validation Through a Delphi Study, “Buildings”, vol. 14/12, s. 1–33, DOI: 10.3390/buildings14124057.
Popa E., Alfonsi A., Blok V., Braun R., Colonnello C., Gerhardus A., Wesselink R., 2021, Quadruple Helix Collaborations in Practice: Stakeholder Interaction, Responsibility and Governance, “RICONFIGURE project deliverable report D”, 6, Ref. Ares(2021)7182846–22/11/2021, https://riconfigure.eu/wp-content/uploads/2021/06/D6.4-Quadruple-Helix-Collaborations-in-Practice-1.pdf [data dostępu: 1.11.2025].
Pugh R., Hamilton E., Jack S., Gibbons A., 2016, A Step Into the Unknown: Universities and the Governance of Regional Economic Development, “European Planning Studies”, vol. 24(7), s. 1358–1370.
Rabenatolotra A., Moshlyak G.A., 2023, Technological Innovations of Educational. Innovations of Smart University Type, “Acta Scientiarum – Education”, vol. 45, e64756, s. 1–12, DOI: 10.4025/actascieduc.v45i1.64756.
Ranga M., Etzkowitz H., 2013, Triple Helix Systems: an Analytical Framework for Innovation Policy and Practice in the Knowledge Society, “Industry and Higher Education”, vol. 27(4), s. 237–262.
Smith H.L., 2007, Universities, Innovation, and Territorial Development: a Review of the Evidence, “Environment and Planning C: Government and Policy”, vol. 25(1), s. 110–111.
Swadi A.F., Al-Dalaien A.A.H., 2022, The Effect of Smart University Characteristic on Entrepreneurial Orientation of Students: The Mediating role of Knowledge Sharing, “WSEAS Transactions on Business and Economics”, vol. 19, s. 1170–1179, DOI: 10.37394/23207.2022.19.102.
Szpilko D., Jimenez Naharro F., Lăzăroiu G., Nica E., de la Torre Gallegos A., 2023, Artificial Intelligence in the Smart City – a Literature Review, “Engineering Management in Production and Services”, vol. 15(4), s. 53–75, DOI: 10.2478/emj-2023-0028.
Ţălu M., 2025, Exploring IoT Applications for Transforming University Education: Smart Classrooms, Student Engagement, and Innovations in Teacher and Student-focused Technologies, “Buletin Ilmiah Sarjana Teknik Elektro”, vol. 7/1, s. 9–29, DOI: 10.12928/biste.v7i1.12361.
Uskov V.L. i in., 2020, Smart University: Conceptual Modeling and Systems’ Design, [w:] V. L. Uskov, J. P. Bakken, R. J. Howlett, L. C. Jain, Smart Universities. Concepts, Systems, and Technologies, Springer International Publishing AG 2018, DOI: 10.1007/978-3-3190-59454-54.
Yu V.F., Bahauddin A., Ferdinant P.F., Fatmawati A., Lin S.-W., 2023, The ISM Method to Analyze the Relationship between Blockchain Adoption Criteria in University: An Indonesian Case, “Mathematics”, vol. 11/1, s. 1–17, DOI: 10.3390/math11010239.
www 1, https://www.aeaweb.org/jel/guide/jel.php [data dostępu: 2.11.2025].
www 2, https://service.elsevier.com/app/answers/detail/a_id/12007/supporthub/scopus/kw/what+is+scopus [data dostępu: 2.11.2025].
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja
Prawa autorskie (c) 2025 Optimum. Economic StudiesAutor zapoznał się i akceptuje warunki zawarte w umowie licencyjnej
