ANALIZA PORÓWNAWCZA STRUKTUR ORGANIZACYJNYCH I POSTAW CZŁONKÓW MŁODZIEŻOWYCH STRAJKÓW KLIMATYCZNYCH
DOI:
https://doi.org/10.15290/oes.2026.01.123.20Słowa kluczowe:
zmiany klimatu, młodzieżowe strajki klimatyczne, zarządzanie, organizacje pozarządowe, Polska, SzwecjaAbstrakt
Cel | Głównym celem badania jest analiza struktur zarządzania ruchami młodzieżowymi oraz postaw ich członków zaangażowanych w strajki klimatyczne na przykładzie Polski i Szwecji.
Metoda badań | Badanie przeprowadzono w trzech etapach z wykorzystaniem analizy trendów, metodologii ankietowej oraz wywiadów bezpośrednich.
Wnioski | Organizacja młodzieżowych strajków klimatycznych (MSK) i zarządzanie nimi w badanych krajach nie spełnia cech wskazanych dla organizacji pozarządowych, w szczególności w zakresie określonej profesjonalizacji, podziału zadaniowego, zasobu kadrowego i współpracy. Dotyczy to szczególnie grupy działającej w Polsce. Uzyskane rezultaty mogą być przyczyną problemów z kontynuacją efektywnej i sprawnej działalności MSK w przyszłości, co jest szczególnie istotne w kontekście pogłębiającego się kryzysu klimatycznego i jego znaczenia dla przyszłych pokoleń.
Oryginalność / wartość / implikacje / rekomendacje | Przeprowadzone badanie jest pierwszym w literaturze naukowej pokazującym porównanie struktur zarządzania MSK na poziomie krajowym, wskazującym na różnice i podobieństwa międzynarodowe. Wnioski z analizy mogą stanowić asumpt do dalszych badań w zakresie zaangażowania młodzieży oraz ich zorganizowanej aktywności w ramach realizacji międzypokoleniowych celów klimatycznych oraz politycznych zobowiązań państw, w szczególności Unii Europejskiej.
Bibliografia
Anheier H.K., 2014, Nonprofit Organizations: Theory, Management, Policy, Routledge.
Castells M., 2012, Networks of Outrage and Hope – Social Movements in the Internet Age, Wiley.
Diógenes-Lima J., Garcia A., Rebelo D., Fernandes-Jesus M., Malafaia C., 2025, Relationships Between Activist Groups and Political Parties Shaping the Portuguese Climate Movement: Dynamics of Resistance and Collaboration, “Social Sciences”, vol. 14(4), s. 1–17, DOI: 10.3390/socsci14040217.
European Commission, 2018, The European Green Deal, s. 1–28, https://commission.europa.eu/strategy-and-policy/priorities-2019-2024/european-green-deal_en [data dostępu: 1.02.2026].
Fridays for Future, 2024, https://fridaysforfuture.org [data dostępu: 1.02.2026].
Gorman J., 2023, Youth Eco-Activism in Europe: Participating in Creating Another World, Coyote Magazine, https://pjp-eu.coe.int/en/web/coyote-magazine/youth-eco-activism-in-europe-participating-in-creating-another-world [data dostępu: 1.02.2026].
Herfort N., Johnson J., Macintyre C., Born S., 2023, Mapping the Global Youth Climate Movement: Towards a Green Economic Mandate, https://www.greeneconomycoalition.org/assets/reports/GEC-Reports/YCM-2023/Mapping-the-Global-YCMMarch23-FINAL.pdf [data dostępu: 1.02.2026].
IPCC, 2000, Emissions Scenarios, https://www.ipcc.ch/report/emissions-scenarios [data dostępu: 1.02.2026].
Meadows D., 1972, The Limits to Growth; a Report for the Club of Rome’s Project on the Predicament of Mankind, Club of Rome, New York, Universe Books.
National Aeronautics and Space Administration, 2004, The Effects of Climate Change, https://science.nasa.gov/climate-change/effects [data dostępu: 1.02.2026].
Porta D., 2015, Social Movements in Times of Austerity: Bringing Capitalism Back into Protest Analysis, Polity, Cambridge, DOI: 10.1111/sena.12176.
Protest for a future II: Composition, mobilization and motives of the participants in Fridays For Future climate protests on 20–27 September, 2019, in 19 cities around the world, 2020, De Moor J., Uba K. Wahlström M., Wennerhag M., De Vydt M. (eds.), https://www.researchgate.net/publication/339443851_Protest_for_a_future_II_Composition_mobilization_and_motives_of_the_participants_in_Fridays_For_Future_climate_protests_on_2027_September_2019_in_19_cities_around_the_world [data dostępu: 1.02.2026].
Radford A., 2023, Greta Thunberg Detained at German Coal Protest, BBC News, 17 January, https://www.bbc.co.uk/news/world-europe-64309628 [data dostępu: 1.02.2026].
Richardson K.K., Lucht W.S.W.L., Bendtsen J., 2023, Earth Beyond Six of Nine Planetary Boundaries, “Science Advances”, vol. 9, s. 1–16, https://www.stockholmresilience.org/research/research-news/2023-09-13-all-planetary-boundaries-mapped-outfor-the-first-time-six-of-nine-crossed.html [data dostępu: 1.02.2026].
Rockström J., Steffen W., Noone K., 2009, Planetary Boundaries: Exploring the Safe Operating Space for Humanity, “Ecology and Society”, vol.14(2).
United Nations. Paris Agreement, 2015, https://unfccc.int/sites/default/files/english_paris_agreement.pdf [data dostępu: 1.02.2026].
Zarządzanie organizacjami pozarządowymi, 2016, Bogacz-Wojtanowska E., Wrona S. (red.), Instytut Spraw Publicznych, Uniwersytet Jagielloński, Kraków.
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja
Prawa autorskie (c) 2026 Optimum. Economic StudiesAutor zapoznał się i akceptuje warunki zawarte w umowie licencyjnej
