PERSPEKTYWY APLIKACJI KONCEPCJI MODELU BIZNESU DO SPRAWOZDAWCZOŚCI JEDNOSTEK OCHRONY ZDROWIA – W ŚWIETLE OPINII KLUCZOWYCH INTERESARIUSZY

Aleksandra Szewieczek

doi:10.15290/oes.2026.01.123.13

Autor

Aleksandra Szewieczek Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach Autor

DOI:

https://doi.org/10.15290/oes.2026.01.123.13

Abstrakt

Cel | Celem głównym artykułu jest poznanie potrzeb poznawczych interesariuszy jednostek ochrony zdrowia w zakresie sprawozdawczości modelu biznesu. Celem uzupełniającym jest przedstawienie, opartych na zidentyfikowanych potrzebach interesariuszy, rekomendacji dotyczących aplikacji sprawozdawczości modelu biznesu w środowisku funkcjonowania jednostek ochrony zdrowia. Przyjęta hipoteza zakłada, że interesariusze jednostek ochrony zdrowia wyrażają pozytywne przekonanie odnośnie do potrzeby i możliwości implementacji sprawozdawczości modelu biznesu jednostek ochrony zdrowia. Postawy interesariuszy wskazują, że doprowadza to do zwiększenia wartości poznawczej tego obszaru sprawozdawczości. Hipoteza została szczegółowiona w ramach dwóch pytań badawczych.

Metoda badań | Analiza treści, badania ankietowe (CAWI), analizy statystyczne, wnioskowanie dedukcyjne.

Wnioski | Interesariusze jednostek ochrony zdrowia odnoszą się pozytywnie wobec potrzeby i możliwości adaptacji do jednostek ochrony zdrowia reguł sprawozdawczości modelu biznesu stosowanych w środowisku przedsiębiorstw prywatnych (IIRC). Zaproponowana w modelu badawczym adaptacja została przyjęta pozytywnie jako zwiększająca wartość poznawczą sprawozdawczości. Szczególne zainteresowanie wykazuje grupa pacjentów.

Oryginalność / wartość / implikacje / rekomendacje | Wyniki stanowią oryginalny wkład w upowszechnienie koncepcji modelu biznesu w jednostkach ochrony zdrowia, wspomagają procesy regulacyjne i standaryzacyjne dotyczące sprawozdawczości niefinansowej. Wpływają na ograniczenie asymetrii informacyjnej w ochronie zdrowia i zwiększenie jakości komunikacji z różnymi grupami interesariuszy.

Bibliografia

AbuRaya R., 2024, The Role of Institutional and Stakeholder Interaction in Integrated Reporting Policy Development, “Critical Perspectives on International Business”, nr 20(1), s. 121–152, DOI: 10.1108/cpoib-12-2021-0110.

Andrades J., Larrán M., Muriel M.J., Calzado M.Y., Lechuga Sancho M.P., 2021, Online Sustainability Disclosure by Spanish Hospitals: an Institutionalist Approach, “International Journal of Public Sector Management”, vol. 34(5), s. 529–545, DOI: 10.1108/IJPSM-09-2020-0259.

Aversano N., Ferullo D., Nicolò G., Ardito N., 2024, Performance Reporting in the Healthcare Sector: Evidence from Italian Healthcare Organisations, “International Journal of Productivity and Performance Management”, vol. 73(4), s. 1117–1136, DOI:10.1108/IJPPM-07-2022-0341.

Derun I., Mysaka H., 2018, Stakeholder Perception of Financial Performance in Corporate Reputation Formation, “Journal of International Studies”, vol. 11(3), s. 112–123. DOI:10.14254/2071-8330.2018/11-3/10.

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/95/UE z dnia 22 października 2014 r. zmieniająca dyrektywę 2013/34/UE w odniesieniu do ujawniania informacji niefinansowych i informacji dotyczących różnorodności przez niektóre duże jednostki oraz grupy Tekst mający znaczenie dla EOG, Dz.Urz.UE.L, nr 330/1.

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2022/2464 z dnia 14 grudnia 2022 r. w sprawie zmiany rozporządzenia (UE) nr 537/2014, dyrektywy 2004/109/WE, dyrektywy 2006/43/WE oraz dyrektywy 2013/34/UE w odniesieniu do sprawozdawczości przedsiębiorstw w zakresie zrównoważonego rozwoju.

Eccles R.G., Serafeim G., 2015, Corporate and Integrated Reporting: A Functional Perspective, [w:] Corporate Stewardship: Achieving Sustainable Effectiveness, Lawler E., Mohrman S., O’Toole J. (red.), Routledge, DOI: 10.2139/ssrn.2388716.

Erin O.A., Olojede P., 2024, Do Nonfinancial Reporting Practices Matter in SDG Disclosure? An Exploratory Study, “Meditari Accountancy Research”, vol. 32(4), s. 1398–1422, DOI: 10.1108/MEDAR-06–2023-2054.

Field A., 2018, Discovering Statistics Using IBM SPSS Statistics, Sage.

FRC, Business model reporting, 2018, Business Model Reporting; Risk and Viability Reporting.

Where Are We Now?, Financial Reporting Council, https://media.frc.org.uk/documents/Business-Models-Lab-Implementation-Study-2018.pdf [dostęp: 25.05.2025].

FRC, Guidance on the Strategic Report, 2014, Guidance on the Strategic Report, Financial Reporting Council Limited, https://www.frc.org.uk/getattachment/fb05dd7b-c76c-424e-9daf-4293c9fa2d6a/Guidance-on-the-Strategic-Report-31-7-18.pdf [data dostępu: 14.02.2026].

Freeman R.E., 1984, Strategic Management: A Stakeholder Approach, Pitman Publishing, Boston.

Garlatti A., Iacuzzi S., Dokalskaya I., Pericolo E., 2024, Integrated Reporting and its Pluralistic Perspective: Promoting Public Value and Accountability in Public Sector Accounting?, “Public Money & Management”, vol. 44(8), s. 685–695, DOI:10.1080/09540962.2024.2398769.

Garzoni A., L’Abate V., Raimo N., Vitolla F., 2024, Exploring Online Sustainability Disclosure in the Healthcare Industry: Evidence from Best International Hospitals, “Business Strategy and the Environment”, vol. 33(4), s. 2669–2682, DOI: 10.1002/bse.3625.

Giancotti M., Ciconte V., Mauro M., 2022, Social Reporting in Healthcare Sector: The Case of Italian Public Hospitals, “Sustainability”, vol. 14(23), 15940, s. 1–13, DOI: 10.3390/su142315940.

IIRC, 2021, The International Framework. The IFRS Foundation, https://www.integratedreporting.org/international-framework-downloads/ [data dostępu: 14.02.2026].

Kannenberg L., Schreck P., 2019, Integrated Reporting: Boon or Bane? A Review of Empirical Research on Its Determinants and Implications, “Journal of Business Economics”, vol. 89(5), s. 515–567, DOI: 10.1007/s11573-018-0922-8.

Komunikat Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 4 stycznia 2018 r. w sprawie ogłoszenia uchwały Komitetu Standardów Rachunkowości w sprawie przyjęcia aktualizacji Krajowego Standardu Rachunkowości nr 9 Sprawozdanie z działalności. Dz.Urz.MRiF 2018, poz. 4.

Marasca S., Alessia A., Cerioni E., 2024, Disclosing the Health Value through Integrated Report: An Explorative Research, “International Journal of Business and Management”, vol. 19, s. 128–142, DOI:10.5539/ijbm.v19n1p128.

Marcinkowska M., 2004, Roczny raport z działań i wyników przedsiębiorstwa, Oficyna Wydawnicza, Kraków.

Miles S., 2017, Stakeholder Theory Classification, Definitions and Essential Contestability.

Stakeholder Management, “Business and Society”, vol. 360(1), s. 21–47, DOI: 10.1108/S2514-175920170000002.

Minutiello V., Tettamanzi P., 2022, The Quality of Nonfinancial Voluntary Disclosure: A Systematic Literature Network Analysis on Sustainability Reporting and Integrated Reporting, “Corporate Social Responsibility and Environmental Management”, vol. 29(1), s. 1–18, DOI: 10.1002/csr.2195.

Pratici L., Salvatore F.P., Fanelli S., Zangrandi A., Milone M., 2025, Using ESG Paradigm as a Basis for Social Reporting in Nonprofit Organizations: Evidence from Cases in Healthcare, “Management Decision”, vol. 63(2), s. 586–609, DOI: 10.2208/MD-10-2023-2012.

Rafinda A., Mubaroq A.C., Purwaningtyas P., Aljafa H., Igbeghe C.B., 2025, Sustainable Financial Management for Hospitals: A Conceptual Framework, “Public Accounting and Sustainability”, vol. 2(1), s. 19–30.

Simpol M.S.B.M., Khan M.N.A.B.H.A., 2024, Determinants and Future Directions of Integrated Reporting: A Systematic Review and Research Agenda, “Journal of Logistics, Informatics and Service Science”, vol. 11(11), s. 342–365, DOI: 10.33168/JLISS.2024.1119.

Steenkamp N., Fisher R., 2025, Integrated Reporting Business Models and the Role of Presentation Format: Insight from an Eye Tracking Study, “Meditari Accountancy Research”, vol. 33 (1), s. 166–197, DOI: 10.1108/MEDAR-12-2023-2250.

Szewieczek A., 2024, Implementacja modelu biznesu do sprawozdawczości jednostek ochrony zdrowia – perspektywa wartości poznawczej, Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach, Katowice.

Ścibór-Rylski M., 2013, Miary związku między zmiennymi – współczynniki korelacji, [w:] Statystyczny drogowskaz 1. Praktyczne wprowadzenie do wnioskowania statystycznego, Bedyńska W.S., Cypryańska M. (red.), Wydawnictwo Akademickie Sedno Spółka z o.o., Warszawa.

Ustawa z dnia 15 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy o rachunkowości, Dz.U. 2017, poz. 61.

Ustawa z dnia 6 grudnia 2024 r. o zmianie ustawy o rachunkowości, ustawy o biegłych rewidentach, firmach audytorskich oraz nadzorze publicznym oraz niektórych innych ustaw, Dz.U. 2024, poz. 1863.

www 1, https://www.ecb.europa.eu/stats/ecb_statistics/reporting/IReF/html/index.en.html [data dostępu: 14.02.2026].

www 2, https://www.efrag.org/Assets/Download?assetUrl=%2Fsites%2Fwebpublishing%2FSiteAssets%2FBulletin%2520Getting%2520a%2520Better%2520Framework%2520-%2520The%2520Role%2520of%2520the%2520Business%2520Model%2520in%2520Financial%2520Reporting.pdf&AspxAutoDetectCookieSupport=1 [data dostępu: 14.02.2026].