CHIŃSKIE BEZPOŚREDNIE INWESTYCJE ZAGRANICZNE W AFRYCE– SZANSE CZY ZAGROŻENIA W ROZWOJU GOSPODARCZYM?
DOI:
https://doi.org/10.15290/oes.2026.01.123.19Słowa kluczowe:
bezpośrednie inwestycje zagraniczne, przepływ kapitału, sektory inwestycji, Chiny, AfrykaAbstrakt
Cel | Celem głównym artykułu jest ocena chińskich inwestycji bezpośrednich w Afryce w kontekście wpierania rozwoju gospodarczego tego kontynentu. Cele szczegółowe obejmują: teoretyczne ujęcie przepływu kapitału w formie bezpośrednich inwestycji zagranicznych, omówienie globalnych trendów w przepływach bezpośrednich inwestycji zagranicznych, wskazanie wielkości, kierunków oraz sektorów chińskich bezpośrednich inwestycji zagranicznych w Afryce, omówienie pozytywnych i negatywnych skutków napływu chińskich bezpośrednich inwestycji zagranicznych w Afryce w kontekście rozwoju gospodarczego.
Metoda badań | W części teoretycznej artykułu wykorzystano krytyczną analizę literatury przedmiotu. Część badawcza obejmowała metodę desk research w celu zebrania danych ilościowych obrazujących bezpośrednie inwestycje zagraniczne, a następnie analizę deskryptywną w celu uchwycenia prawidłowości i związków zachodzących między zgromadzonymi danymi. W pracy wykorzystano rozumowanie indukcyjne.
Wnioski | Analiza chińskich inwestycji bezpośrednich w Afryce pokazuje, że pomimo licznych kontrowersji i zagrożeń mają one pozytywny wpływ na stymulowanie rozwoju gospodarczego tego kontynentu. Pozytywny efekt dla gospodarek krajów afrykańskich przynoszą inwestycji infrastrukturalne, w sektorach budowlanym, energetycznym, teleinformatycznym oraz usługach, stwarzając możliwości integracji z gospodarką światową.
Oryginalność / wartość / implikacje / rekomendacje | Artykuł stanowi próbę wskazania szans i zagrożeń związanych z napływem chińskich bezpośrednich inwestycji do Afryki w kontekście stymulowania rozwoju gospodarczego tego kontynentu. Wartością dodaną artykułu jest ocena chińskich inwestycji zagranicznych w Afryce w kontekście globalnej hegemonii Chin.
Bibliografia
African Economic Outlook 2025, 2025, African Development Bank.
Balance of Payments Manual. Fifth Edition, 1993, International Monetary Fund.
Bombińska E., 2011, Bezpośrednie inwestycje zagraniczne a bilans płatniczy kraju goszczącego, „Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego w Poznaniu”, nr 179, s. 33–44.
Brautigam D., Hwang J., 2016, Eastern Promises: New Data on Chinese Loans in Africa, 2000 to 2014, „SAIS-CARI Working Papers”, vol. 4, s. 8–20.
Carmody P.R., 2016, The New Scramble for Africa, wyd. 2, Polity Press, Cambridge.
Chasse J., 2018, China’s International Investment Strategy: Bilateral, Regional, and Global Law and Policy, Oxford University Press, Oxford.
Chen D., Isah A.B., Gummi U.M., 2025, Effect of Foreign Direct Investments on Industrialisation: The Case of China in Africa, “Journal of African Economies”, vol. 34(1), s. 58–60, DOI: 10.1093/jae/ejad026.
Chen W., Fornino M., Rowlings H., 2024, Navigating the Evolving Landscape between China and Africa’s Economic Engagements, “IMF Working Papers”, no. 037.
Claassen C., Loots E., Bezuidenhout H., 2011, Chinese Foreign Direct Investment in Africa, „Working Paper“, no. 261.
Conteh-Morgan E., 2018, The United States in China: Strategic Rivalry in Africa, „Insight Turkey”, vol. 20(1), s. 39–52, DOI: 10.25253/99.2018201.03.
Duce M., 2003, Definition of Foreign Direct Investment (FDI): a Methodological Note, Bank for International Settlements.
Estrin S., Meyer K.E., 2004, Foreign Direct Investment in Egypt, India, South Africa and Vietnam: Comparative Empirical Results, [w:] Investment Strategies in Emerging Markets, Estrin S., Meyer K.E. (red.), Edward Elgar Publishing, Cheltenham.
Fu X., 2008, Foreign Direct Investment, Absorptive Capacity and Regional Innovation Capabilities: Evidence from China, “Oxford Development Studies”, vol. 36(1), s. 89–110, DOI: 10.1080/13600810701848193.
Global Middle Class 2030, 2019, Ministry for Primary Industries, Economic Intelligence Unit, https://www.mpi.govt.nz/dmsdocument/38747-Global-middle-class-2030 [data dostępu: 15.02.2026].
Gorynia M., Bartosik-Purgat M., Jankowska B., Oczarzak R., 2006, Efekty zewnętrzne bezpośrednich inwestycji zagranicznych – aspekty teoretyczne i wyniki badań empirycznych, „Ekonomista”, nr 2, s. 186–195.
Guo S., Jiang H., 2021, Chinese Aid and Local Employment in Africa, “AidData Working Paper”, vol. 107.
Handbook of Statistics 2023, 2023, UNCTAD, s. 62, https://unctad.org/system/files/official-document/tdstat48_en.pdf [data dostępu: 16.02.2026].
Hinane El-Kadi T., 2024, Learning along the Digital Silk Road? Technology Transfer, Power, and Chinese ICT Corporations in North Africa, ”The Information Society”, vol. 40(2), s. 136–153, DOI: 10.1080/01972243.2024.2317060.
Hungerland N., Chan K., 2021, Assessing China’s Digital Silk Road: Huawei’s engagement in Nigeria, „LSE Ideas Digital IR”, Working Paper, vol. 11.
Inyang H., Simelane T., Hongaro Ch., 2024, Setting China–Africa Collaboration to Address Climate Change and Other Environmental Issues, [w:] China-Africa Science, Technology and Innovation Collaboration, Muchie M., Baskaran A., Tang M. (red.), Springer Nature, Singapore.
Issue Brief, 2024, Observer Research Foundation, Issue 752.
Junbo J., 2023, China in Africa: From capitalism to colonialism?, http://www.cesfd.org.cn/magzine/ch/china%20in%20africa.pdf [data dostępu: 15.02.2026].
Lema R., Bhamidipati P.L., Gregersen C., Hansen U.E., Kirchherr J., 2021, China‘s Investments in Renewable Energy in Africa: Creating Co-benefits or Just Cashing-in?, ”World Development“, nr 141, s. 1–18, DOI: 10.1016/j.worlddev.2020.105365.
Lesutis G., 2022, Disquieting Ambivalence of Mega-infrastructures: Kenya’s Standard Gauge Railway as Spectacle and Ruination, “Environment and Planning D: Society and Space”, vol. 40(5), s. 941–960, DOI: 10.1177/02637758221125475.
Lipsey R., Sjöholm F., 2011, The Role of South-South in the Economies in Developing Asia, „ADB Economies Working Paper Series”, no. 273.
Łasak P., 2016, Bezpośrednie inwestycje zagraniczne w krajach europejskich, [w:] Zróżnicowanie rozwoju współczesnej Europy, Wisła R., Nowosad A. (red.), Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków.
Międzynarodowe stosunki gospodarcze, 2010, Rymarczyk J. (red.), Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne, Warszawa.
Ndofor H.A., Jones C.D., Li M., 2025, What Happens When Your Hand is in My Pocket: The Foreign Policy Effects of China’s Foreign Direct Investment in Africa, “Journal of Business Ethics”, vol. 199, s. 393–412, DOI: 10.1007/s10551-024-05794-w.
OECD Benchmark definition of foreign direct investment, 1996, Organisation for Economic Co-operation and Development.
Owczarczuk M., 2020, Instytucje a napływ bezpośrednich inwestycji zagranicznych do Polski, Wydawnictwo Uniwersytetu w Białymstoku, Białystok.
Rymarczyk J., 2012, Biznes międzynarodowy, Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne, Warszawa.
Shen W., 2020, China‘s Role in Africa‘s Energy Transition: A Critical Review of its Intensity, Institutions, and Impacts, “Energy Research & Social Science”, vol. 68(101578), https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S2214629620301547 [data dostępu: 15.02.2026].
Sporek T., 2019, Korporacje transnarodowe we współczesnej gospodarce światowej, „Ekonomia XXI Wieku”, nr 1(21), s. 102–114.
Sun I.Y., Jayaram K., Kassiri O., 2017, Dance of the Lions and Dragons. How are Africa and China Engaging, and How Will the Partnership Evolve?, McKinsey Company.
Touré A., 2025, Can Chinese Investment in Africa Drive Economic Growth and Improve Social Conditions? A Case Study of China’s Partnership with the Democratic Republic of Congo’s Mining Industry, https://www.growthinktank.org/en/can-chinese-investment-inafrica-drive-economic-growth-and-improve-social-conditions-a-case-study-of-chinas-partnership-with-the-democratic-republic-of-congos-mining-industry/ [data dostępu: 16.02.2026].
Traoré S., 2021, The Strategy of China in Sino-African Relations, “Open Journal of Political Science”, vol. 11, s. 614–629, DOI: 10.4236/ojps.2021.114039.
Tugendhat H., Voo J., 2021, China’s Digital Silk Road in Africa and the Future of Internet Governance, “Working Paper”, no. 2021/50, China Africa Research Initiative (CARI), School of Advanced International Studies (SAIS), Johns Hopkins University, Washington, DC, s. 19.
Wang R., Bar F., Hong, Y., 2020, ICT Aid Flows From China to African Countries: A Communication Network Perspective, “International Journal of Communication”, vol. 14(26), s. 1498–1523
Welfens P.J.J., 2020, Trump’s Trade Policy, BREXIT, Corona Dynamics, EU Crisis and Declining Multilateralism, “International Economics and Economic Policy”, vol. 17(3), s. 563–634, DOI: 10.1007/s10368-020-00479-x.
World Investment Report, 2007, UNCTAD, s. 245–246, https://unctad.org/system/files/official-document/wir2007_en.pdf [data dostępu: 16.02.2026].
World Investment Report, 2024, UNCTAD, s. 20, https://unctad.org/system/files/official-document/wir2024_en.pdf [data dostępu: 16.02.2026].
Zhang Q.F., 2022, Looking Beyond the ‚Middle Class‘ for Other Chinas, “Research Collection School of Social Sciences”, Paper 3648, s. 47–50.
www 1, www.unctadstat.org/EN [data dostępu: 17.12.2024].
www 2, https://www.sais-cari.org [data dostępu: 16.02.2026].
www 3, https://www.worldbank.org/en/news/press-release/2022/04/01/lifting-800-million-people-out-of-poverty-new-report-looks-at-lessons-from-china-s-experience [data dostępu: 16.02.2026].
www 4, https://insightplus.bakermckenzie.com/bm/energy-mining-infrastructure_1/africa-the-continents-bright-energy-future [data dostępu: 16.02.2026].
www 5, https://english.www.gov.cn/archive/publications/2015/03/30/content_281475080249035.htm [data dostępu: 16.02.2026].
www 6, https://www.mfa.gov.cn/eng/zy/gb/202405/t20240531_11367447.html [data dostępu: 16.02.2026].
www 7, https://www.sais-cari.org/data-chinese-workers-in-africa [data dostępu: 16.02.2026].
www 8, https://www.africa-press.net/tanzania/all-news/chinas-job-creation-transforms-africas-economy [data dostępu: 16.02.2026].
www 9, https://equalocean.com/analysis/2023103120332 [data dostępu: 16.02.2026].
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja
Prawa autorskie (c) 2026 Optimum. Economic StudiesAutor zapoznał się i akceptuje warunki zawarte w umowie licencyjnej
