PROGRESYWNOŚĆ PODATKU OD DOCHODÓW OSOBISTYCH W EUROPEJSKICH PAŃSTWACH POSTKOMUNISTYCZNYCH NA TLE PAŃSTW OECD
DOI:
https://doi.org/10.15290/Słowa kluczowe:
pomiar progresji lokalnej, podatek od dochodów osobistych, polityka podatkowa, państwa postkomunistyczneAbstrakt
Cel – Celem artykułu jest ocena progresywności podatku od dochodów osobistych w odniesieniu do zakresu realizacji funkcji dochodowej podatku w europejskich państwach postkomunistycznych w porównaniu z innymi państwami OECD.
Metoda badań – Wykorzystano analizę opisową i porównawczą, metodę aglomeracji danych w ramach hierarchicznych metod analizy skupień.
Wnioski – W większości państw objętych badaniem zidentyfikowano występowanie regresywnej progresji podatku od dochodów osobistych. W wyniku grupowania państw OECD, przeprowadzonego na podstawie zmiennych opisujących progresywność podatku oraz zakres realizacji funkcji dochodowej podatku, wyodrębniono sześć klastrów. Europejskie
państwa postkomunistyczne wraz z Turcją utworzyły klaster cechujący się najsilniejszą wśród pozostałych grup regresywnością progresji, niskimi średnimi stawkami PIT oraz marginalnym znaczeniem fiskalnym PIT.
Oryginalność / wartość / implikacje / rekomendacje – Opracowano autorski wskaźnik do pomiaru siły progresji podatku od dochodów osobistych, bazujący zarówno na stopniu progresji (relacji średnich stawek PIT dla dochodu w wysokości 67% i 167% średniego wynagrodzenia w gospodarce), jak i stromości progresji, wyrażonej relacją przyrostów stawek PIT w obu grupach dochodowych: 67% i 167% średniego wynagrodzenia w gospodarce.
Bibliografia
Akcigit U., Baslandze S., Stantcheva S., 2016, Taxation and the international mobility of inventors, “American Economic Review”, vol. 106(10), s. 2930–2981, DOI: 10.1257/aer.20150237.
Barrios S., Ivaskaite-Tamosiune V., Maftei A., Narazani E., Varga J., 2020, Progressive Tax Reforms in Flat Tax Countries, “Eastern European Economics”, vol 58(2), s. 83–107.
Berens S., Gelepithis M., 2019, Welfare state structure, inequality, and public attitudes towards progressive taxation, “Socio-Economic Review”, vol. 17(4), s. 823–850, DOI: 10.1093/ser/mwx063.
Barnes L., 2015, The Size and Shape of Government: Preferences Over Redistributive Tax Policy, “Socio-Economic Review”, vol 13(1), s. 55–78, DOI: 10.1093/ser/mwu007.
Benedek D., Benitez J.C., Vellutini C., 2022, Progress of the Personal Income Tax in Emerging and Developing Countries, “IMF Working Papers”, vol. 2022(020) A001, DOI: 10.5089/9798400201134.001.A001.
Causa O., Hermansen M., 2017, Income Redistribution through Taxes and Transfers across OECD Countries, [w:] Inequality, Redistribution and Mobility (Research on Economic Inequality, Rodríguez J.G., Bishop, J.A. (red.), Emerald Publishing Limited, Leeds, DOI: 10.1108/S1049-258520200000028002.
Castelluccio M., 2021, Flat tax? Maybe not a bad idea after all, “Research in Economics”, vol. 75(1), s. 60–78, DOI: 10.1016/j.rie.2020.11.002.
Corneo G., Grüner H.P., 2002, Individual Preferences for Political Redistribution, “Journal of Public Economics”, vol. 83, s. 83–107.
Creedy J., Enright J., Gemmell N., Mellish A., 2010, Population ageing and taxation in New Zealand, “New Zealand Economic Papers”, vol. 44(2), s. 137–158, DOI: 10.1080/00779954.2010.492574
Crusack T.R., Beramendi P., 2006, Taxing work, “European Journal of Political Research”, vol. 45(1), DOI: 10.1111/j.1475-6765.2005.00290.x.
Domonkos S., 2016, Who Wants a Progressive Income Tax? Determinants of Tax Policy Preferences in Post-socialist Eastern Europe, “East European Politics and Societies”, vol. 30(2), s. 423–448, DOI: 10.1177/0888325415602055.
Filer R.K., Hanousek J., Lichard T., Torosyan K., 2019, “Flattening” Tax Evasion? Evidence from The Post-communist Natural Experiment, “Economics of Transition and Institutional Change”, vol. 27(1), s. 223–246, DOI: 10.1111/ecot.12189.
Formuzis P., Puri A., 1980, Inflation, progressivity, and state income tax revenues, “Policy Stidies Journal”, vol. 9(1), s. 19–25, DOI: 10.1111/j.1541-0072.1980.tb00916.x.
van Ganzen B., 2023, Determinants of top personal income tax rates in 19 OECD countries, 1981–2018, “Journal of Public Policy”, vol. 43(3), s. 401–426, DOI:10.1017/S0143814X23000028.
Gerber C., Klemm A., Liu L., Mylonas V., 2019, Income Tax Progressivity: Trends and Implications, “Oxford Bulletin of Economics and Statistics”, vol. 82(2), s. 365–386, DOI: 10.1111/obes.12331.
Govori F., 2015, A Different Aproach of Tax Progressivity Measurement, “Munich Personal RePEc Archive”, nr 62846.
Hennighausen T., Heinemann F., 2014, Don’t Tax Me? Determinants of Individual Attitudes Toward Progressive Taxation, “German Economic Review”, vol. 16(3), s. 255–289, DOI: 10.1111/geer.12050.
Hoy Ch., 2022, How Does the Progressivity of Taxes and Government Transfers Impact People’s Willingness to Pay Tax? Experimental Evidence across Developing Countries, “Policy Research Working Paper”, vol. 10167, DOI: 10.1257/rct.8847-1.0
Joumard I., Pisu M., Bloch D., 2012, Tackling income inequality. The role of taxes and transfers, “OECD Journal: Economic Studies”, vol. 2012(1), s. 37–70. DOI: 10.1787/19952856.
Kakinaka M., Pereira R.M., 2006, A New Measurement of Tax Progressivity, “International University of Japan. Graduate School of International Relations Working Paper”, vol. 6(7).
Kakwani N., Son H.H., 2021, Normative Measures of Tax Progressivity: an International Comparison, “The Journal of Economic Inequality”, vol. 19(322), s. 185–212, DOI: 10.1007/s10888-020-09463-6.
Limberg J., 2020, What’s fair? Preferences for tax progressivity in the wake of the financial crisis, “Journal of Public Policy”, vol. 40(2), s. 171–193, DOI: 10.1017/S0143814X18000430.
Lupu N., Pontusson J., 2023, The Political Puzzle of Risinig Inequality, [w:] Unequal Democracies:
Public Policy, Responsiveness, and Redistribution in an Era of Rising Economic Inequality, Lupu N., Pontusson J. (eds.), SSRC Anxieties of Democracy. Cambridge University Press, Cambridge, DOI: 10.1017/9781009428682.001.
Mominur Rahman Md., 2023, Impact of taxes on the 2030 agenda for sustainable development: Evidence from Organization for Economic Co-operation and Development (OECD) countries, “Regional Sustainability”, vol. 4(3), s. 235–248, DOI: 10.1016/j.regsus.2023.07.001.
Peterson T., Bair Z., 2022, United States Tax Rates and Economic Growth, “Sage Open”, vol. 12(3), s. 1–13, DOI: 10.1177/21582440221114324.
Prammer D., 2019, How does population ageing impact on personal income taxes and social security contributions?, “The Journal of the Economics of Ageing”, vol. 14, DOI: 10.1016/j.jeoa.2018.12.005.Rapacki R., Czerniak A., 2020, Powstanie i ewolucja kapitalizmu patchworkowego w Polsce i krajach Europy Środkowo-Wschodniej, „Biuletyn Polskiego Towarzystwa Ekonomicznego”, nr 2(89), s. 23–32.
Rueda D., 2018, Food Comes First, Then Morals: Redistribution Preferences, Parochial Altruism, and Immigration in Western Europe, “The Journal of Politicks”, vol. 80(1), s. 225–239, DOI: 10.1086/694201.
Saavedra P., Marcincin A., Valachy J., 2007, Flat Income Tax Reforms, [w:] A Fiscal Policy and Economic Growth. Lessons for Eastern Europe and Central Asia, Grey C., Lane T., Varoudakis A. (eds.), World Bank, Washington.
Scheve K., Stasavage D., 2010, The Conscription of Wealth: Mass Warfare and the Demand for Progressive Taxation, “International Organization”, vol. 64(4), s. 529–561, DOI: 10.1017/S0020818310000226.
Sultan Khwaja M., Iyer I., 2014, Revenue Potential, Tax Space, and Tax Gap. A comparative Analysis, “Policy Research Working Paper”, vol. 6868.
Sustainable Development Goals: Harnessing Business to Achieve the SDGs througt Finance, Technology, and Law Reform, 2019, Walker J., Pekmezovic A., Walker G. (eds.), John Wiley & Sons Ltd, New York.
Tovat Jalles J., Karras G., 2024, Tax Progressivity and Output in the US, “Economics Letters”, vol. 235, DOI: 10.1016/j.econlet.2024.111545.
Wang Ch., Caminada K., 2011, Disentangling income inequality and the redistributive effect of social transfers and taxes in 36 LIS countries, “Munich Personal RePEc Archive”, nr 32861, s. 1–53.
Williams C.C., 2008, Illegitimate wage practices in Eastern Europe: The case of evelope wages, “Journal for East European Management Studies”, vol. 13(3), s. 258–259.
Wiśniewska-Kuźma M., 2021, Progresywność podatku od dochodów osobistych w państwach Unii Europejskiej, Wydawnictwo Uniwersytetu w Białymstoku, Białystok.
Wiśniewska-Kuźma M., 2023, Wpływ polityki fiskalnej na poziom dobrobytu [rozprawa doktorska],
https://repozytorium.uwb.edu.pl/jspui/handle/11320/15098 [data dostępu: 29.03.2024].
www 1, https://stats.oecd.org [data dostępu: 12–20.12.2023].
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja
Prawa autorskie (c) 2024 Optimum. Economic StudiesAutor zapoznał się i akceptuje warunki zawarte w umowie licencyjnej
