PODATKI ŚRODOWISKOWE W KSZTAŁTOWANIU ZRÓWNOWAŻONEJ PRODUKCJI I KONSUMPCJI W KRAJACH UNII EUROPEJSKIEJ

Autor

  • Magdalena Jarczok-Guzy Autor

Słowa kluczowe:

podatki środowiskowe, zrównoważony rozwój, zrównoważona konsumpcja

Abstrakt

Cel – Celem niniejszego artykułu jest ocena oddziaływania podatków środowiskowych w aspekcie zrównoważonej konsumpcji i produkcji. Zbadanie korelacji pomiędzy wpływami z tytułu podatków środowiskowych w krajach Unii Europejskiej oraz wskaźnikami zrównoważonej konsumpcji i produkcji pozwoli na dokonanie niniejszej oceny.

Metoda badań – W pracy zastosowano metodę analizy literatury przedmiotu oraz analizę porównawczą z wykorzystaniem wskaźników struktury, dynamiki, korelacji, mediany i średniej arytmetycznej. Dane liczbowe do badań pozyskano z bazy Eurostatu. Wskaźniki realizacji celu nr 12 posłużyły jako zmienna do pomiaru oddziaływania podatków środowiskowych w każdym państwie członkowskim.

Wnioski – Wyniki przeprowadzonej analizy korelacji wskazują jednoznacznie, iż w przypadku wskaźników produktywność energetyczna i średnia emisja CO2 nowych aut osobowych na 1 km, zużycie materiałów w obiegu zamkniętym oraz wartość towarów brutto w sektorze towarów i usług środowiskowych w dużej grupie państw UE uzyskano istotne zależności w pożądanych kierunkach. Niniejszym hipotezę zweryfikowano pozytywnie.

Oryginalność / wartość / implikacje / rekomendacje – Bardzo istotne z punktu widzenia zrównoważonego rozwoju, a szczególnie zrównoważonej konsumpcji, jest określenie roli podatkowych instrumentów fiskalnych. Jako ważny instrument finansów publicznych powinny wspierać realizację celów zrównoważonego rozwoju. W wyniku przeprowadzonych analiz podjęta zostanie próba sformułowania rekomendacji w aspekcie funkcjonowania
podatkowych instrumentów fiskalnych na rzecz zrównoważonego rozwoju.

Bibliografia

Bakos I.M., Kahdemi‑‑Vidra E., 2019, Alternative Local Food Shopping Communities in Hungary, ”Scientific Journal Warsaw University of Life Sciences – SGGW. Problems of World Agriculture”, vol. 19(XXXIV), nr 2, s. 7–21, DOI: 10.22630/PRS.2019.19.2.19.
Bywalec Cz., 2007, Konsumpcja w teorii i praktyce gospodarowania, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.
Cieślukowski M., 2016, Podstawowe kategorie podatkowe w ekonomii zrównoważonego rozwoju, „Annales. Universitatis Mariae Curie‑‑Skłodowska Lublin‑‑Polonia Sectio H”, vol. L(1), s. 83–91, DOI:10.17951/h.2016.50.1.83.
Goryńska‑‑Goldmann E., 2019, Ewolucja rozwoju żywności lokalnej w kontekście idei zrównoważonej konsumpcji, „Turystyka i Rozwój Regionalny. Journal of Tourism and Regional Development”, nr 12, s. 43–57, DOI 10.22630/TIRR.2019.12.17.
Goryńska‑‑Goldmann E., Gazdecki M., 2020, Poszukiwanie i percepcja informacji przez konsumentów w świetle idei zrównoważonej konsumpcji – przykład rynków żywnościowych, „Marketing Instytucji Naukowych i Badawczych”, vol. 36(2), s. 1–18, DOI: 10.2478/minib‑2020-0013.
Grzega U., 2020, Zrównoważenie konsumpcji w ujęciu makroekonomicznym, [w:] Zrównoważona konsumpcja w polskich gospodarstwach domowych – postawy, zachowania, determinanty, Smyczek S. (red.), Wydawnictwo Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach, Katowice.
Guziejewska B., 2010, Finanse publiczne wobec wyzwań globalizacji, Wydawnictwo Poltext, Warszawa.
Halicka E., Kaczorowska J., Szczebyło A., 2019, Zrównoważona konsumpcja żywności w wiejskich gospodarstwach domowych z dziećmi, „Wieś i Rolnictwo”, nr 1(182), s. 45–61, DOI: 10.7366/wir012019/03.
Jakubelskas U., Skvarciany V., 2022, An evaluation of circular economy development in the Baltic States, “Folia Oeconomica Stetinensia”, vol. 22(2), s. 193–208, DOI: 10.2478/foli‑2022-0026.
Maciejewski G., 2020, Konsumenci wobec zrównoważonej konsumpcji żywności, „Marketing Instytucji Naukowych i Badawczych”, vol. 36(2), s. 19–30, DOI: 10.2478/minib‑2020-0014.
Neale A., 2015, Zrównoważona konsumpcja. Źródła koncepcji i jej zastosowanie, „Prace Geograficzne”, z. 141, s. 141–158, DOI: 10.4467/20833113PG.15.014.4066.
Niestrój R., 2006, Istota i znaczenie marketingu, [w:] Podstawy marketingu, Altkorn J. (red.), Instytut Marketingu, Kraków.
Smółka L., 2020, Cnota umiaru w kulturze nadmiaru, „Horyzonty Wychowania”, nr 19(52), s. 35–44, DOI: 10.35765/hw.1858.
Sobczak E., 2021, Zrównoważony rozwój jednostek samorządu terytorialnego oraz przyczyna spowolnienia realizacji celów strategicznych, Oficyna Wydawnicza Politechniki Warszawskiej, Warszawa.
Stjepanović S., Tomić D., Škare M., 2022, A new database on Green GDP; 1970–2019: a framework for assessing the green economy, „Oeconomia Copernicana”, nr 13(4), s. 949–975, DOI: 10.24136/oc.2022.027.
Tarapata J., 2020, Orientacja na zrównoważoną konsumpcję w zachowaniach młodych konsumentów, „Zeszyty Naukowe Wyższej Szkoły Humanitas. Zarządzanie”, nr 2, s. 207–218, DOI: 10.5604/01.3001.0014.2884.
Ustawa z dn. 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, Dz.U. Nr 54, poz. 535 z późn. zm.
Ustawa z 1 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw, Dz.U. 2011, Nr 152, poz. 897.
Wielicka‑‑Rogulska A., 2020, The relationship between consumer behaviour, attitudes and acceptance of public policy tools adavancing sustainable food consumption, „Folia Oeconomica Stetinensia”, vol. 20(2), s. 438–447, DOI: 10.2478/foli‑‑2020-0058.
Witkowska‑Dąbrowska M., 2005, Prawne podstawy zarządzania środowiskiem i zasobami naturalnymi, [w:] Ekonomiczne podstawy zarządzania środowiskiem i zasobami naturalnymi, Łaguna T.M., Witkowska‑‑Dąbrowska
M. (red.), Wydawnictwo Ekonomia i Środowisko, Białystok.
Zioło M., 2020, Finanse zrównoważone. Rozwój. Ryzyko. Rynek, Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne, Szczecin–Warszawa.
Zrałek J., 2018, Konsument wobec wyzwań zrównoważonej konsumpcji. Zrównoważone zachowania konsumenckie i ich determinanty, Wydawnictwo Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach, Katowice.
www 1, https://www.gov.pl/web/polskapomoc/cele‑zrownowazonego-rozwoju [data dostępu: 23.01.2023].
www 2, https://www.gov.pl/web/elektromobilnosc/program‑moj-elektryk--pytania-i-odpowiedzi [data dostępu: 4.02.2023].
www 3, https://ec.europa.eu/eurostat/data/database [data dostępu: 10.03.2023].

Pobrania

Opublikowane

29.01.2024

Numer

Dział

Miscellanea

Jak cytować

PODATKI ŚRODOWISKOWE W KSZTAŁTOWANIU ZRÓWNOWAŻONEJ PRODUKCJI I KONSUMPCJI W KRAJACH UNII EUROPEJSKIEJ. (2024). Optimum. Economic Studies, 1(4 (114), 171-188. https://optimum.uwb.edu.pl/index.php/osj/article/view/651