ANALIZA KONWERGENCJI GOSPODARCZEJ I SPOŁECZNEJ KRAJÓW UNII EUROPEJSKIEJ W CZASACH KRYZYSU
Słowa kluczowe:
konwergencja, syntetyczna miara rozwoju, rankingAbstrakt
Cel – Określenie poziomu zbieżności społecznej i gospodarczej poszczególnych krajów Unii Europejskiej i jego zmian w czasie poprzez stworzenie rankingów państw.
Metoda badań – Stworzono syntetyczną miarę rozwoju z wykorzystaniem różnych sposobów normalizacji. Ponadto sprawdzono jakość przeprowadzonej klasyfikacji przy użyciu współczynnika konkordancji rang Kendalla, który umożliwił zbadanie, czy pomiędzy krajami Unii Europejskiej zachodzi proces gamma konwergencji. Badanie zostało przeprowadzone dla wybranych 8 lat z okresu 2000–2022, co umożliwiło ocenę zmian w czasie.
Wnioski – W całym badanym okresie potwierdzono wystąpienia istotnej statystycznie konwergencji gamma w grupie badanych krajów. W 2009 roku proces konwergencji został osłabiony ze względu na załamanie gospodarcze wywołane globalnym kryzysem ekonomicznym, a w 2016 roku – z powodu wystąpienia kryzysu bankowego w Europie oraz zapoczątkowania reflacji po okresie spadku cen w gospodarce. Wybuch konfliktu zbrojnego w Ukrainie w 2022 roku również negatywnie wpłynął na proces gamma konwergencji.
Trzeba zauważyć natomiast, że Brexit nie miał znaczącego wpływu na proces konwergencji w grupie badanych krajów.
Oryginalność / wartość / implikacje / rekomendacje – Skonstruowanie syntetycznego miernika rozwoju społecznego i gospodarczego pozwala na uporządkowanie krajów według przyjętych mierników, które spełniają warunki uniwersalności, zmienności, ważności i stabilności.
Bibliografia
Barro R., Sala-i-Martin X., 2004, Economic Growth, The MIT Press, Cambridge–London.
Batóg J., 2010, Konwergencja dochodowa w krajach Unii Europejskiej. Analiza ekonometryczna, Uniwersytet Szczeciński, Rozprawy i Studia, nr 780, Szczecin.
Baumol W.J., 1986, Productivity Growth, Convergence and Welfare, “American Economic Review”, vol. 76, s. 1072–1085.
Berbeka J., 2006, Konwergencja gospodarcza a konwergencja społeczna krajów Unii Europejskiej (15) w latach 1985–2002, „Nierówności Społeczne a Wzrost Gospodarczy”, nr 8, s. 267–280.
Borys T., 1978, Metody normowania cech w statystycznych badaniach porównawczych, „Przegląd Statystyczny”, vol. 25(2), s. 227–239.
Boyle G.E., McCarthy T.G., 1997a, A Simple Measure of β- convergence, “Oxford Bulletin of Economics and Statistics”, vol. 59(2).
Boyle G.E., McCarthy T.G., 1997b, Simple Measures of Convergence in Per Capita GDP: A Note on Some Further International Evidence, “Economics. Finance and Accounting Department Working Paper Series”, n751197, Department of Economics, National University of Ireland, Maynooth.
Dittmann I., 2014, Gamma konwergencja cen na lokalnych rynkach mieszkaniowych w Polsce, „Studia Ekonomiczne. Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach,
Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach”, nr 181, s. 195–207.
Kluth K., 2016, Statystyczna i ekonometryczna analiza konwergencji gospodarczej i społecznej państw Unii Europejskiej, Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, Toruń.
Kolenda M., 2006, Klasyfikacja, porządkowanie i analiza obiektów wielocechowych, Taksonomia numeryczna. Wydawnictwo Akademii Ekonomicznej im. Oskara Langego we Wrocławiu, Wrocław.
Kusideł E., 2013a, Convergence of Regional Human Development Indexes in Poland, „Comparative Economic Research. Central and Eastern Europe”, t. 16(1), s. 87–102.
Kusideł E., 2013b, Konwergencja gospodarcza w Polsce i jej znaczenie w osiąganiu celów polityki spójności, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź.
Michalos A.C., Smale B., Labonté R., Muharjarine N., Scott K., Moore K., Swystun L., Holden B., Bernardin H., Dunning B., Graham P., Guhn M., Gadermann A.M., Zumbo B.D., Morgan A., Brooker A.-S., Hyman I., 2011, The Canadian Index of Wellbeing. Technical Report 1.0., Waterloo on: Canadian Index of Wellbeing and University of Waterloo.
Ministerstwo Finansów, Departament Polityki Makroekonomicznej, 2018, Monitor Konwergencji z Unią Gospodarczą i Walutową.
Ostasiewicz W., 1999, Statystyczne metody analiz danych, wyd. 2, Wydawnictwo Akademii Ekonomicznej im. Oskara Langego we Wrocławiu, Wrocław.
Sala-i-Martin X., 1996, Regional cohesion: Evidence and theories of regional growth and convergence, “European Economic Review”, vol. 40(6), s. 1325–1352.
Siegel S., 1956, Nonparametric Statistics for the Behavioral Sciences, McGraw-Hill Company Inc., New York.
Strahl D., 1990, Metody programowania rozwoju społeczno-gospodarczego, Państwowe Wydawnictwo Ekonomiczne, Warszawa.
Walesiak M., 2014, Przegląd formuł normalizacji wartości zmiennych oraz ich własności w statystycznej analizie wielowymiarowej, „Przegląd Statystyczny”, R. LXI, z. 4, s. 363–372.
www 1, https://ec.europa.eu/eurostat/data/database [data dostępu: 21.06.2023].
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja
Autor zapoznał się i akceptuje warunki zawarte w umowie licencyjnej
