MORAL STANCE AND REACTIONS OF TAXPAYERS TO THE TAX OBLIGATION
Słowa kluczowe:
personal finance, tax evasion, tax morale, tax fraudAbstrakt
Purpose – The aim of the article is an attempt to assess the tax morale of households and their consent to tax evasion.
Research method – The implementation of the aim required the use of a direct method – questionnaire. The results of empirical studies from years 2009–2023 carried out in the Podkarpackie Voivodship are presented.
Results – The publication describes the essence of tax morality, as well as taxpayers’ reactions to fiscal burdens. Fragments of own survey research from years 2009–2023 on the analysed issue are also presented.
Originality / value / implications / recommendations – The obtained results of own research and data taken from reports of other research centres seem to indicate a significant social consent to tax fraud. In the future, it is necessary to continue research in the marked area.
Bibliografia
Alm J., Torgler B., 2006, Culture Differences and Tax Morale in the United States and in Europe, “Journal of Economic Psychology”, No. 27.
Bernal A., 2008, Zjawisko uchylania się od podatków dochodowych i metody jego ograniczania, Difin, Warszawa, pp. 44–46.
Bogacka-Kisiel E., 2012, Finanse osobiste. Zachowania – produkty – strategie, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.
Czapiński J., Panek T. (eds.), 2009, Diagnoza społeczna 2009. Warunki i jakość życia Polaków, WSFiZ w Warszawie, Warszawa, p. 258.
Feld L.P., Frey B.S., 2006, Tax Evasion in Switzerland: The Roles of Deterrence and Tax Morale, Working Paper, Center for Research in Economics, Management and the Arts-CREMA, Basel, No. 13.
Florek D., 2021, Motywacja do płacenia podatków studentów z pokolenia Z, „Zeszyty Teoretyczne Rachunkowości”, Vol. 45, No. 2, p. 53–65.
Gomułowicz A., Małecki J., 2004, Podatki i prawo podatkowe, LexisNexis, Warszawa.
Gomułowicz A., 1996, Polityka podatkowa w Polsce i przesłanki jej kształtowania, „Monitor Podatkowy”, No. 5.
Jacob F., 1995, Taxes are what we pay for a civilized society – moralność i kultura podatkowa na tle amerykańskiego systemu podatkowego, „Monitor Podatkowy”, No. 9.
Jankowski J., 2019, Optymalizacja podatkowa w podatkach dochodowych – dopuszczalność i prawne granice, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa.
Kędrzyński A., 2020, Przegląd wybranych badań nad moralnością podatkową. Wpływ moralności podatkowej na rozmiary luk podatkowych, „Annales. Ethics in Economic Life”, Vol. 23, No. 4, p. 65, DOI: 10.18778/1899-2226.23.4.04.
Kichler E., 2007, The Economic Psychology of Tax Behaviour, Cambridge University Press, Cambridge.
Klein A., 1997, Steuermoral und Steuerrecht. Akceptanz als Element einer steuerlichen Rechtferti-
gungslehre, Europäischer Verlag der Wissenschaften, p. 45, [quote after:] A. Gomułowicz, J. Małecki, 2004, Podatki i prawo podatkowe, LexisNexis, Warszawa.
Klonowska A., 2017, Luka podatkowa, Skutki dla finansów publicznych, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa.
Komar A., 1996, Finanse publiczne w gospodarce rynkowej, Oficyna Wydawnicza Branta, Bydgoszcz.
Król P., 2018, Obowiązek podatkowy jako powinność moralna, Wydawnictwo Talent, Kraków.
Kruszewski R., 1992, Polacy o podatkach, „Przegląd Podatkowy”, No. 3.
Kuzińska H., 2018, Ucieczka przed podatkami i kontrola podatkowa, Wydawnictwo Poltext, Warszawa.
Lotko E., Zawadzka-Pąk U.K., 2017, Psychologiczne i etyczne aspekty w kształtowaniu motywacji podatkowej „Przedsiębiorczość i Zarządzanie”, Vol. 18, Issue 9, part II.
Niesiobędzka M., 2014, Jak wzmocnić dyscyplinę podatkową? Wpływ charakteru komunikatu perswazyjnego i moralności podatkowej na zachowanie podatników, „Psychologia Społeczna”, Vol. 9, No. 4(31).
Niesiobędzka M., 2009, Relacje podatnik – państwo jako predykatory moralności podatkowej, „Psychologia Społeczna”, Vol. 4(3), pp. 127–130.
Niesiobędzka M., 2016, Wpływ perspektywy, prawdopodobieństwa kontroli skarbowej i moralności podatkowej na zachowanie podatników, „Studia Psychologiczne”, Vol. 54(1).
Pietrewicz M., 1993, Polityka fiskalna, Warszawa, pp. 65–66.
Rocznik Statystyczny Województwa Podkarpackiego, 2022, Urząd Statystyczny w Rzeszowie, Rzeszów, pp. 29–60.
Schneider F., Torgler B., 2007, Shadow Economy, Tax Morale, Governance and Institutional Quality: A Panel Analysis, IZA Discussion Paper Series, No. 2541.
Skolimowska A.K., 2021, Etyczne i prawne aspekty optymalizacji podatkowej, „Civitas Et Lex”, Vol. 30 No. 2.
Szafoni T., Szafoni M., 2020, Podatki w życiu gospodarczym i publicznym, CeDeWu, Warszawa.
Szarek S., Okliński D., 2016, Czynniki wpływające na akceptację szarej strefy w społeczeństwie, „Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Przyrodniczo-Humanistycznego w Siedlcach”, Administracja i Zarządzanie, No. 36.
Szczodrowski G., 2007, Polski system podatkowy, PWN, Warszawa, p. 38–39.
Szulc A., 2013, Przyczyny i skutki zatrudnienia nierejestrowanego w Polsce, CeDeWu, Warszawa, p. 91–92.
Świecka B. (ed.), 2008, Bankructwa gospodarstw domowych. Perspektywa ekonomiczna i społeczna, Difin, Warszawa.
Taranow I., 2001, Socjalno-psychologiczne aspekty uchylania się od podatków na Ukrainie, „Studia i Prace KZiF”, Issue 22.
Torgler B., 2007, Tax Compliance and Tax Morale. A Theoretical and Empirical Analysis, Edward Elgar Publishing Limited, Cheltenham.
Bernal A., 2008, Zjawisko uchylania się od podatków dochodowych i metody jego ograniczania, Difin, Warszawa, pp. 44–46.
Bogacka-Kisiel E., 2012, Finanse osobiste. Zachowania – produkty – strategie, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.
Czapiński J., Panek T. (eds.), 2009, Diagnoza społeczna 2009. Warunki i jakość życia Polaków, WSFiZ w Warszawie, Warszawa, p. 258.
Feld L.P., Frey B.S., 2006, Tax Evasion in Switzerland: The Roles of Deterrence and Tax Morale, Working Paper, Center for Research in Economics, Management and the Arts-CREMA, Basel, No. 13.
Florek D., 2021, Motywacja do płacenia podatków studentów z pokolenia Z, „Zeszyty Teoretyczne Rachunkowości”, Vol. 45, No. 2, p. 53–65.
Gomułowicz A., Małecki J., 2004, Podatki i prawo podatkowe, LexisNexis, Warszawa.
Gomułowicz A., 1996, Polityka podatkowa w Polsce i przesłanki jej kształtowania, „Monitor Podatkowy”, No. 5.
Jacob F., 1995, Taxes are what we pay for a civilized society – moralność i kultura podatkowa na tle amerykańskiego systemu podatkowego, „Monitor Podatkowy”, No. 9.
Jankowski J., 2019, Optymalizacja podatkowa w podatkach dochodowych – dopuszczalność i prawne granice, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa.
Kędrzyński A., 2020, Przegląd wybranych badań nad moralnością podatkową. Wpływ moralności podatkowej na rozmiary luk podatkowych, „Annales. Ethics in Economic Life”, Vol. 23, No. 4, p. 65, DOI: 10.18778/1899-2226.23.4.04.
Kichler E., 2007, The Economic Psychology of Tax Behaviour, Cambridge University Press, Cambridge.
Klein A., 1997, Steuermoral und Steuerrecht. Akceptanz als Element einer steuerlichen Rechtferti-
gungslehre, Europäischer Verlag der Wissenschaften, p. 45, [quote after:] A. Gomułowicz, J. Małecki, 2004, Podatki i prawo podatkowe, LexisNexis, Warszawa.
Klonowska A., 2017, Luka podatkowa, Skutki dla finansów publicznych, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa.
Komar A., 1996, Finanse publiczne w gospodarce rynkowej, Oficyna Wydawnicza Branta, Bydgoszcz.
Król P., 2018, Obowiązek podatkowy jako powinność moralna, Wydawnictwo Talent, Kraków.
Kruszewski R., 1992, Polacy o podatkach, „Przegląd Podatkowy”, No. 3.
Kuzińska H., 2018, Ucieczka przed podatkami i kontrola podatkowa, Wydawnictwo Poltext, Warszawa.
Lotko E., Zawadzka-Pąk U.K., 2017, Psychologiczne i etyczne aspekty w kształtowaniu motywacji podatkowej „Przedsiębiorczość i Zarządzanie”, Vol. 18, Issue 9, part II.
Niesiobędzka M., 2014, Jak wzmocnić dyscyplinę podatkową? Wpływ charakteru komunikatu perswazyjnego i moralności podatkowej na zachowanie podatników, „Psychologia Społeczna”, Vol. 9, No. 4(31).
Niesiobędzka M., 2009, Relacje podatnik – państwo jako predykatory moralności podatkowej, „Psychologia Społeczna”, Vol. 4(3), pp. 127–130.
Niesiobędzka M., 2016, Wpływ perspektywy, prawdopodobieństwa kontroli skarbowej i moralności podatkowej na zachowanie podatników, „Studia Psychologiczne”, Vol. 54(1).
Pietrewicz M., 1993, Polityka fiskalna, Warszawa, pp. 65–66.
Rocznik Statystyczny Województwa Podkarpackiego, 2022, Urząd Statystyczny w Rzeszowie, Rzeszów, pp. 29–60.
Schneider F., Torgler B., 2007, Shadow Economy, Tax Morale, Governance and Institutional Quality: A Panel Analysis, IZA Discussion Paper Series, No. 2541.
Skolimowska A.K., 2021, Etyczne i prawne aspekty optymalizacji podatkowej, „Civitas Et Lex”, Vol. 30 No. 2.
Szafoni T., Szafoni M., 2020, Podatki w życiu gospodarczym i publicznym, CeDeWu, Warszawa.
Szarek S., Okliński D., 2016, Czynniki wpływające na akceptację szarej strefy w społeczeństwie, „Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Przyrodniczo-Humanistycznego w Siedlcach”, Administracja i Zarządzanie, No. 36.
Szczodrowski G., 2007, Polski system podatkowy, PWN, Warszawa, p. 38–39.
Szulc A., 2013, Przyczyny i skutki zatrudnienia nierejestrowanego w Polsce, CeDeWu, Warszawa, p. 91–92.
Świecka B. (ed.), 2008, Bankructwa gospodarstw domowych. Perspektywa ekonomiczna i społeczna, Difin, Warszawa.
Taranow I., 2001, Socjalno-psychologiczne aspekty uchylania się od podatków na Ukrainie, „Studia i Prace KZiF”, Issue 22.
Torgler B., 2007, Tax Compliance and Tax Morale. A Theoretical and Empirical Analysis, Edward Elgar Publishing Limited, Cheltenham.
Pobrania
Opublikowane
29.01.2024
Numer
Dział
Studia i rozprawy
Licencja
Autor zapoznał się i akceptuje warunki zawarte w umowie licencyjnej
Jak cytować
MORAL STANCE AND REACTIONS OF TAXPAYERS TO THE TAX OBLIGATION. (2024). Optimum. Economic Studies, 1(4 (114), 122-132. https://optimum.uwb.edu.pl/index.php/osj/article/view/617
