KREDYTY HIPOTECZNE O STAŁEJ ORAZ OKRESOWO STAŁEJ STOPIE PROCENTOWEJ – OCENA DOTYCHCZASOWEJ POLITYKI REGULACYJNEJ ORAZ REKOMENDACJE DLA NIEJ

Autor

  • Jakub Kuchno SGH Szkoła Główna Handlowa w Warszawie Autor
  • Paweł Robert Niedziółka SGH Szkoła Główna Handlowa w Warszawie Autor

DOI:

https://doi.org/10.15290/

Słowa kluczowe:

kredyt hipoteczny, stała stopa procentowa, instytucja nadzorcza, polityka regulacyjna, stabilność finansowa

Abstrakt

Cel – Celem jest ustalenie zakresu i formy ingerencji instytucji nadzorczych w proces udzielania złotowych kredytów hipotecznych w odniesieniu do formuły ich oprocentowania.

Metoda badań – Wykorzystano metodę analizy danych statystycznych i wnioskowania na ich podstawie, krytycznej analizy literatury przedmiotu oraz pozytywnej analizy ekonomicznej prawa.

Wnioski – Polityka regulacyjna powinna uwzględniać aktualny i oczekiwany poziom stóp procentowych, wziąwszy pod uwagę rodzaj stałej stopy procentowej, łączny koszt kredytu w całym okresie jego życia oraz ryzyko skokowego wzrostu raty płatności, którego może doświadczyć kredytobiorca korzystający z kredytu o okresowo stałej stopie procentowej. Od regulacji nadzorczych zależy to, czy ograniczające zmienność kosztów, bardziej przewidywalne kredyty hipoteczne oparte na stałej stopie procentowej przyczynią się do wzrostu stabilności finansowej.

Oryginalność/wartość/ implikacje /rekomendacje – Artykuł zawiera rekomendacje dla polityki regulacyjnej w zakresie oferowania przez banki kredytów hipotecznych o stałej lub okresowo stałej stopie procentowej, wziąwszy pod uwagę czynniki makroekonomiczne i idiosynkratyczne. Jest to pierwsze opracowanie ukierunkowane na identyfikację przyszłych zagrożeń związanych z brakiem adekwatności pomiędzy opartą o kryterium stałości stopy procentowej strukturą nowo udzielanych kredytów hipotecznych i oczekiwaniami odnośnie do inflacji i zmian rynkowych stóp procentowych.

Bibliografia

Albertazzi U., Fringuellotti F., Ongena S., 2019, Fixed rate versus adjustable rate mortgages: evidence from euro area banks, ECB, Working Paper Series, 2322, https://www.ecb.europa.eu/pub/pdf/scpwps/ecb.wp2322~0ed0879d8a.en.pdf [data dostępu: 08.08.2022].
Basten C., Guin B., Koch C., 2017, How do banks and households manage interest rate risk? Evidence from the Swiss mortgage market, Cesifo Working Paper No. 6649, https://www.ifo.de/DocDL/cesifo1_wp6649.pdf [data dostępu: 02.09.2022].
Boda M., 2018, Analiza wrażliwości kosztów obsługi kredytów hipotecznych na zmiany stóp procentowych, „Bezpieczny Bank”, vol. 1 (70), ss. 124-145, DOI: 10.26354/bb.6.1.70.2018.
Czerniak A., Czaplicki M., Mokrogulski M., Niedziółka P., 2022, Dostępność finansowa mieszkań w krajach Europy Środkowo-Wschodniej na tle zmian parametrów polityki pieniężne, Raport SGH I Forum Ekonomicznego 2022, ss. 85-108, https://www.researchgate.net/profile/Ryszard-Rapacki/publication/363925072_Zroznicowanie_stop_inflacji_w_krajach_UE27_a_rynek_pracy_i_wzrost_gospodarczy_-_lekcje_z_pandemii_COVID-19/links/63355fea76e39959d6853bb4/Zroznicowanie-stop-inflacji-w-krajach-UE27-a-rynek-pracy-i-wzrost-gospodarczy-lekcje-z-pandemii-COVID-19.pdf#page=89 [data dostępu: 14.10.2022].
Di Maggio M., Kermani A., Keys B. J., Piskorski T., Ramcharan R., Seru A., Yao V., 2017, Interest rate pass-through: Mortgage rates, household consumption, and voluntary deleveraging, „American Economic Review”, vol. 107 (11), pp. 3550-3588, DOI: 10.1257/aer.20141313.
Fischer E. O., Kampl, L. M., 2019, How to Choose Between Fixed- and Variable-Rate Loans, „Journal of Banking and Financial Research”, vol. 67, no. 2. pp. 125-135, DOI: 10.2139/ssrn.3244477.
Głogowski A., Jabłecki J., 2017, Nie trzeba stymulować kredytów o stałej stopie, „Obserwator finansowy”, https://www.obserwatorfinansowy.pl/tematyka/rynki-finansowe/bankowosc/nie-trzeba-stymulowac-kredytow-o-stalej-stopie/[data dostępu: 24.08.2022].
Guren A. M., Krishnamurthy A., McQuade T. J., 2019, Mortgage design in an equilibrium model of the housing market, NBER Working Paper No. 24446, https://www.nber.org/papers/w24446 [data dostępu: 27.08.2022].
HYPOSTAT 2017. A review of Europe’s mortgage and housing markets, EMF, 2017, https://hypo.org/app/uploads/sites/3/2017/09/HYPOSTAT-2017.pdf [data dostępu: 08.11.2022].
HYPOSTAT 2018. A review of Europe’s mortgage and housing markets EMF, 2018, https://service.betterregulation.com/document/345586 [data dostępu: 08.11.2022].
HYPOSTAT 2019. A review of Europe’s mortgage and housing markets, EMF, 2019, https://hypo.org/app/uploads/sites/3/2019/09/HYPOSTAT-2019_web.pdf [data dostępu: 08.11.2022].
HYPOSTAT 2020. A review of Europe’s mortgage and housing markets, EMF, 2020, https://hypo.org/app/uploads/sites/3/2020/11/HYPOSTAT-2020-FINAL.pdf [data dostępu: 08.11.2022].
HYPOSTAT 2021. A review of Europe’s mortgage and housing markets, EMF, 2021, https://hypo.org/app/uploads/sites/3/2021/11/HYPOSTAT-2021_vdef.pdf [data dostępu: 08.11.2022].
HYPOSTAT 2022. A review of Europe’s mortgage and housing markets, EMF, 2022, https://hypo.org/app/uploads/sites/2/2022/09/HYPOSTAT-2022-FOR-DISTRIBUTION.pdf [data dostępu: 08.11.2022].
Kelly J., Myers S., 2019, Fixed-rate mortgages: building resilience or generating risk? „Financial Stability Notes”, vol. 2019, no. 5, Central Bank of Ireland, https://www.centralbank.ie/docs/default-source/publications/financial-stability-notes/no-5-fixed-rate-mortgages---building-resilience-or-generating-risk-(kelly-and-myers).pdf [data dostępu: 20.10.2022].
Korzeb Z, Niedziółka P., 2021, Determinants of Differentiation of Cost of Risk (CoR) among Polish Banks during COVID-19 Pandemic, „Journal of Risk and Financial Management’ 14(3):110. DOI: 10.3390/jrfm14030110
Kredyt hipoteczny o zmiennym czy stałym oprocentowaniu? Policz i nie przelicz się, 2021, UOKiK, https://uokik.gov.pl/aktualnosci.php?news_id=17833 [data dostępu: 13.10.2022].
Mielus P., 2017, Stała czy zmienna stopa procentowa? O reformie rynku kredytów hipotecznych, „Ekonomista”, vol. 4, ss. 457-472, https://archiwum.pte.pl/pliki/1/8905/Ekonomista2017-4-pages-96-111.pdf [data dostępu: 19.10.2022].
Mosk B., Welz P., 2022, Financial stability implications of higher than expected inflation, Financial Stability Review, May, ECB, https://www.ecb.europa.eu/pub/financial-stability/fsr/focus/2022/html/ecb.fsrbox202205_03~df74747300.en.html [data dostępu: 18.11.2022].
Park S. H., 2018, Fixed-Rate Loans and the Effectiveness of Monetary Policy, Bank of Korea WP 2018-20, DOI: 10.2139/ssrn.3223193.
Raport o stabilności systemu finansowego, 2022, NBP, https://www.nbp.pl/systemfinansowy/rsf062022.pdf?v=2 [data dostępu: 14.11.2022].
Rekomendacja S dotycząca dobrych praktyk w zakresie zarządzania ekspozycjami kredytowymi zabezpieczonymi hipotecznie, 2019, KNF, https://www.knf.gov.pl/knf/pl/komponenty/img/Nowelizacja_Rekomendacja_S_23-07-2020_70340.pdf [data dostępu: 20.09.2022].
Rekomendacja S dotycząca dobrych praktyk w zakresie zarządzania ekspozycjami kredytowymi zabezpieczonymi hipotecznie, 2006, KNF, https://www.knf.gov.pl/knf/pl/komponenty/img/Rekomendacja_S_2006_77984.pdf [data dostępu: 20.09.2022].
Stała czy zmienna stopa oprocentowania kredytu mieszkaniowego? Zdecyduj świadomie, 2022, KNF, https://www.knf.gov.pl/dla_konsumenta/kampanie_informacyjne/stala_czy_zmienna_stopa_oprocentowania [data dostępu: 20.09.2022].
Stanowisko UKNF skierowane do Prezesów Zarządów Banków oraz Dyrektorów oddziałów instytucji kredytowych ws. działań mających na celu ograniczenie poziomu ryzyka kredytowego, 2022, KNF, https://www.knf.gov.pl/knf/pl/komponenty/img/Stanowisko_UKNF_do_bankow_ws_ryzyka_kredytowego.pdf [data dostępu: 29.10.2022].
Statistical Data Warehouse, 2022, ECB, https://sdw.ecb.europa.eu/quickview.do?SERIES_KEY=304.RAI.M.PL.SVLHPHH.U1.MIR.Z [data dostępu: 09.11.2022].
Statystyka stóp procentowych, 2022, NBP, https://www.nbp.pl/home.aspx?f=/statystyka/pieniezna_i_bankowa/oprocentowanie.html [data dostępu: 20.11.2022].
Szafrański B., 2022, Kredyty ze zmienną stopą powinny być zmarginalizowane?, https://alebank.pl/kredyty-ze-zmienna-stopa-powinny-byc-zmarginalizowane/?id=402958&catid=22869&cat2id=30291&cat3id=22871 [data dostępu: 08.11.2022].
Szymański K., 2022, Nowe stanowisko KNF rekomendujące obliczanie zdolności kredytowej, https://www.totalmoney.pl/artykuly/nowe-stanowisko-knf-rekomendujace-obliczanie-zdolnosci-kredytowej [data dostępu: 11.11.2022].
Thomson Reuters, 2022, www.reuters.com/markets/rates-bonds/ [data dostępu: 16.11.2022].
Ustawa z dnia 23 marca 2017 r. o kredycie hipotecznym oraz o nadzorze nad pośrednikami kredytu hipotecznego i agentami, Dz.U. 2017, Nr , poz. 819 z późn. zm.
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe, Dz. U. 1997, Nr 140, poz. 939 z późn. zm.
Zapewnienie stabilności sektora bankowego. Informacja o wynikach kontroli, 2018, NIK, KBF.430.013.2018, Nr ewid. 152/2018/P/17/014/KBF, https://www.nik.gov.pl/plik/id,18631,vp,21230.pdf [data dostępu: 23.11.2022].
ZBP: sektor bankowy wnioskuje do KNF o możliwość zdjęcia bufora 5 proc. dla kredytów ze stałym oprocentowaniem, 2022, https://alebank.pl/zbp-sektor-bankowy-wnioskuje-do-knf-o-mozliwosc-zdjecia-bufora-5-proc-dla-kredytow-ze-stalym-oprocentowaniem/?id=426105&catid=30291&cat2id=22871&cat3id=18916 [data dostępu: 22.11.2022].

Pobrania

Opublikowane

2024-03-29

Numer

Dział

Miscellanea