DETERMINANTY (NIE)PRZEJRZYSTOŚCI FINANSÓW SAMORZĄDOWYCH
DOI:
https://doi.org/10.15290/oes.2022.03.109.02Słowa kluczowe:
przejrzystość fiskalna, finanse samorządowe, jednostka samorządu terytorialnegoAbstrakt
Cel – Celem artykułu jest identyfikacja determinant przejrzystości finansów samorządowych oraz
wskazanie, które z nich pozytywnie i negatywnie oddziałują na jej poziom, ze szczególnym uwzględnieniem
sytuacji w Polsce.
Metoda badań – Artykuł ma charakter teoretyczny, jest oparty na przeglądzie literatury przedmiotu
z zakresu ekonomii i finansów, organizacji i zarządzania oraz socjologii. Wykorzystano metodę analizy
deskryptywnej oraz komparatywnej.
Wnioski – Rola sprawozdawczości jednostki samorządu terytorialnego jako źródła użytecznej informacji
oraz przepływ informacji o stanie finansów samorządowych i stanie majątku komunalnego
między władzą samorządową a mieszkańcami są ograniczone. Częste zmiany regulacji prawa finansów
samorządowych zwiększają ich nieprzejrzystość. Centralizacja finansów publicznych zmniejsza samodzielność
finansową samorządu terytorialnego i negatywnie wpływa na przejrzystość jego finansów.
Oryginalność/wartość/implikacje/rekomendacje – Badania w zakresie oceny przejrzystości finansów
samorządowych w Polsce są podejmowane rzadko. W niniejszym artykule zwrócono uwagę na podejście
podażowe i popytowe do przejrzystości finansów samorządowych. Zidentyfikowano determinanty
przejrzystości finansów jednostek samorządu terytorialnego w ich otoczeniu dalszym (makrootoczeniu):
społeczno-kulturowe, polityczno-prawne, ekonomiczne oraz w otoczeniu bliższym (mikrootoczeniu):
instytucjonalne.
Bibliografia
countries, “European Economic Review”, vol. 5, no. 6, s. 1403–1439.
Araujo J.F.F.E., Tejedo-Romero F., 2016, Local government transparency index: determinants
of municipalities’ rankings, “International Journal of Public Sector Management”,
vol. 29, no. 4, s. 327–347, DOI: 10.1108/IJPSM-11-2015-0199.
Caamaño-Alegre J., Lago-Peñas S., Reyes-Santias F., Santiago-Boubeta A., 2013,
Budget Transparency in Local Governments: An Empirical Analysis, “Local Government
Studies”, vol. 39, no. 2, s. 182–207, DOI: 10.1080/03003930.2012.693075.
Cárcaba García A., García-García J., Determinants of Online Reporting of Accounting
Information by Spanish Local Government Authorities, “Local Government Studies”,
vol. 36, no. 5, s. 679–695, DOI:10.1080/03003930.2010.506980.
Cruz N.F., Tavares A.F., Marques R.C., Jorge S., de Sousa L., 2016, Measuring Local
Government Transparency, “Public Management Review”, vol. 18, no. 6, s. 866–893,
DOI: 10.1080/14719037.2015.1051572.
Esteller-Moré A., Polo Otero J., 2012, Fiscal Transparency, (Why) does your local government
respond?, “Public Management Review”, vol. 14, s. 1153–1173, DOI: 10.1080
/14719037.2012.657839.
Gendźwił A., Wiszejko-Wierzbicka D., 2022, Polki i Polacy o samorządności. W poszukiwaniu
obywatelskiej opowieści o samorządzie lokalnym. Raport z badań, Fundacja im.
Stefana Batorego, Warszawa.
Gorzałczyńska-Koczkodaj M., 2015, Dysfunkcje systemu sprawozdawczości w jednostkach
sektora finansów publicznych, „Prace Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego we
Wrocławiu”, nr 395, s. 100–102.
Hood C., 2006, Transparency in historical perspective, [in:] Transparency: The Key to Better
Governance?, Hood C., Heald. D. (eds), Oxford University Press, Oxford.
Jastrzębska M., 2018, Jawność i przejrzystość sprawozdawczości jednostek samorządu terytorialnego
– ocena i rekomendacje, „Nierówności Społeczne a Wzrost Gospodarczy”,
nr 56, s. 63–64, DOI: 10.15584/nsawg.2018.4.5 ISSN 1898-5084.
Kopits G., Craig J., 1998, Transparency in government operations, “Occasional Paper”,
vol. 158, IMF, Washington, DC.
Krah R.D.Y., Mertens G., 2020, Transparency in Local Governments: Patterns and Practices
of Twenty-first Century, “State and Local Government Review”, vol. 52(3), s. 200–
2013, DOI: 10.1177/0160323X20970245.
Malinowska-Misiąg E., 2022, Finanse jednostek samorządu terytorialnego w Polsce w pierwszym
roku pandemii, „Optimum. Economic Studies”, vol. 1(107), s. 48–63, DOI:
10.15290/oes.2022.01.107.04.
Niewęgłowski A., 2009, Sprawozdawczość budżetowa i jej przydatność w ocenie gospodarki
finansowej jednostek samorządu terytorialnego, „Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego,
Ekonomiczne Problemy Usług”, nr 37, s. 87–88.
OECD, 2021, Lepsze zarządzanie, planowanie i dostarczanie usług w jednostkach samorządu
lokalnego w Polsce, OECD Publishing, Paris, s. 308–309, DOI:10.1787/b1c061dd-pl.
Osowski Sz., 2021, Jawność i jej dylematy. Miniporadnik, Fundacja im. Stefana Batorego,
Warszawa.
Ott K., Bronić M., Stanić B., Klun M., Benčina J., 2019, Determinants of Online Local
Budget Transparency in Croatia and Slovenia, “Central European Public Administration
Review”, vol. 17(2), s. 167–197, DOI:10.17573/cepar.2019.2.08.
Pina V., Torres L., Royo S., 2010, Is E-Government Promoting Convergence Towards More
Accountable Local Governments?, “International Public Management Journal”,
vol. 13(4), s. 350–380, DOI: 10.1080/10967494.2010.524834.
Polska samorządów. Silna demokracja, skuteczne państwo, 2019, Sześciło D. (red.), Fundacja
im. Stefana Batorego, Warszawa.
Ríos A.M., Guillamón M.D., Benito B., Bastida F., 2018, The influence of transparency on
budget forecast deviations in municipal governments, “Journal of Forecasting”, no. 37,
s. 457–474, DOI:10.1002/for.2513.
Sol D.A., 2013, The institutional, economic and social determinants of local government transparency,
“Journal of Economic Policy Reform”, vol. 13, no. 1, s. 90–107, DOI:
10.1080/17487870.2012.759422.
Stanić B., 2018, Determinants of subnational budget/fiscal transparency: a review of empirical
evidence, “Public Sector Economic”, vol. 42(4), s. 450–486, DOI: 10.3326.pse.42.
4.4.
Sześciło D., Wilk B., 2020, Czego dowiedzieliśmy się z raportów o stanie gminy?, Fundacja
im. Stefana Batorego, Warszawa.
Sześciło D., Wilk B., 2022, Czego (nie)dowiedzieliśmy się z raportów o stanie gminy?,
Fundacja im. Stefana Batorego, Warszawa.
Valle-Cruz D., Sandoval-Almazan R., Gil-Garciab R.J., 2016, Citizens’ perceptions of the
impact of information technology use on transparency, efficiency and corruption in local governments,
“Information Polity”, vol. 21(3), s. 321–334, DOI 10.3233/IP-160393.
Wakuła M., 2013, Koszty w procesie zarządzania jednostką samorządu terytorialnego, „Zeszyty
Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego nr 765 Finanse Rynki Finansowe
Ubezpieczenia”, nr 61, s. 355–363.
Walczak M., 2010, Rachunkowość i budżetowanie w zarządzaniu finansami gminy, Difin,
Warszawa 2010.
Wang R.F., Irwin T.C., Murara L.K., 2015, Trends in Fiscal Transparency: Evidence from
a New Database of the Coverage of Fiscal Reporting, “International Monetary Fund
Working Paper”, no. 15(188).
www 1, https://rio.gov.pl/54/24/roczne-sprawozdania.html [data dostępu: 15.05.
2022].
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja
Autor zapoznał się i akceptuje warunki zawarte w umowie licencyjnej
