WOLNA GOSPODARKA I SILNE PAŃSTWO: CO ZAWIODŁO?
DOI:
https://doi.org/10.15290/oes.2022.03.109.01Słowa kluczowe:
ordoliberalizm, kryzys gospodarczy, polityka ładu [Ordnungspolitik], państwo demokratyczneAbstrakt
Cel – Artykuł zwraca uwagę na oryginalne stanowisko ordoliberalnej ekonomii, że orientacja intelektualna
przeciwstawiająca rynek państwu jest fałszywa. Ma na celu pokazanie, dlaczego tak jest w obliczu
wyzwania, jakim stał się kryzys gospodarczy.
Metoda badań – Treść opiera się na przeglądzie idei czołowych przedstawicieli kierunku. Materiał
organizuje podstawowa przesłanka ordoliberalizmu: wolna gospodarka i silne państwo są ze sobą związane
i są od siebie zależne.
Wnioski – Rekonstrukcja i przyjęcie stanowiska ordoliberałów pomaga ustosunkować się do międzynarodowego
kryzysu finansowo-gospodarczego lat 2008–2009. Skłania do wniosku, że po doświadczeniu
tego kryzysu koncentracja prywatnej siły ekonomicznej nie uległa ograniczeniu, co zaburza
wolną gospodarkę, a państwo nadal ulega rywalizującym siłom społecznym, co zgodnie z przyjętą
perspektywą świadczy o jego słabości.
Oryginalność/wartość/implikacje/rekomendacje – Rozważania wychodzą poza podział państwo – rynek,
utrwalony w umysłach wraz z rozwojem ekonomii w głównym nurcie. Jest to perspektywa poznawcza
stosunkowo mało znana w Polsce mimo tego, że ordoliberalna ekonomia znalazła odbicie w polityce
gospodarczej jako teoria społecznej gospodarki rynkowej, do której z kolei odwołuje się konstytucja
naszego państwa.
Bibliografia
the Ideas of Ordoliberalism to Understand Germany’s [Contested] Role in Resolving the Eurozone
Crisis, “New Political Economy”, vol. 18(5), DOI: 10.1080/13563467.2013.
736959, s. 768–778.
Bonefeld W., 2010, Free Economy and the Strong State: Some Notes on the State, “Capital
& Class”, no. 10, s. 15–24.
Bonefeld W., 2012a, German Neoliberalism and the Idea of a Social Market Economy: Free
Economy and the Strong State, “Journal of Social Sciences”, vol. 8, s. 139–171.
Bonefeld W., 2012b, Freedom and the Strong State: On German Ordoliberalism, “New
Political Economy”, vol. 17(5), s. 633–656.
Bonefeld W., 2015, Crisis, Free Economy and Strong State: On Ordoliberalism, “European
Review of International Studies”, vol. 2, no. 3, s. 5–14.
Bonefeld W., 2019, German Neoliberalism and the Idea of a Social Market Economy: Free
Economy and the Strong State, “Journal of Social Sciences Naresuan University”,
vol. 8(1), s. 139–171.
Böhm F. et al., 1936/1989, The Ordo Manifesto of 1936, [in:] Peacock A., Willgerod H.,
[1989], Germany’s Social Market Economy, Palgrave, London.
Böhm F., 1937, Ordnung der Wirtschaft, Kohlhammer, Berlin.
Eucken W., 1932, Staatliche Strukturwandlungen und die Krise des Kapitalismus, “Weltwirtschaftliches
Archiv”, vol. 36, s. 521–524.
Eucken W., 2005, Podstawy polityki gospodarczej [Grundsaetze der Wirtschaftspolitik, pierwsze
wydanie 1953 r.], Wydawnictwo Poznańskie, Poznań.
Hien J., 2017, The Religious Foundations of the European Crisis, “Journal of Common
Market Studies”, vol. 57(4), s. 1–20, DOI: 10.1111/jcms.12635.
Müller-Armack A., 1932, Entwicklungsgesetze des Kapitalismus, Junker & Dünnhaupt,
Berlin.
Müller-Armack A., 1933, Staatsidea und Wirtschaftsordnung im neuen, Reich, Junker &
Dünnhaupt, Berlin.
Müller-Armack A., 1978, The Social Market Economy as an Economic and Social Order,
“Review of Social Economy”, vol. 36, no. 3, s. 325–331.
Müller-Armack A., 1981, Genealogie der Sozialen Marktwirtschaft, Paul Haupt, Stuttgart.
Röpke W., 1949, Civitas Humana. Grundfragen der Gesellschafts- und Wirtschaftsreform,
Eugen Rentsch Verlag, Erlenbach-Zürich.
Röpke W., 1959, International Order and Economic Integration, Reidel, Dodrecht.
Röpke W., 1969, Against the Tide, Ludwig von Mises Institut, Vienna.
Röpke W., 1982, The Guiding Principles of the Liberal Programme, [in:] Standard Texts on
the Social Market Economy, Wünsche H.F. (ed.), Fischer, Stuttgart.
Röpke W., 1987, 2 Essays by Wilhelm Roepke, Lanham, London.
Röpke W., 1998, A Human Economy, 3rd ed., ISI Books, Wilmington Delaware.
Röpke W., 2002, The Moral Foundation of Civil Society, Transaction Publishers, New
Brunswick.
Röpke W., 2009, The Social Crisis of Our Time, Transaction Publishers, New Brunswick.
Rüstow A., 1929/1959, Diktatur innerhalb der Grenzen der Demokratie, “Vierteljahreshefte
für Zeitgeschichte”, vol. 7, s. 87–111.
Rüstow A., 1942, General Sociological Causes of the Economic Disintegration and Possibilities
of Reconstruction, [in:] Röpke W., International Economic Disintegration, Hodge W.,
London.
Rüstow A., 2005, Freiheit und Herrschaft, Lit, Münster.
Rüstow A., 2009, ‘Der Dritte Weg’, [in:] Rüstow A., Die Religion der Marktwirtschaft,
Walter Eucken Archiv LIT Verlag, Berlin.
Tesche A., 2009, Unternehmer und Politik, [in:] Die solidarische Gesellschaft in Freiheit.
Kamingespraeche der Ludwig-Erhard-Stiftung, Otmar F. Hg. (ed.), Frankfurter Allgemeine
Buch, Frankfurt am Main.
Tönnies S., 2009, Nachwort: Die liberale Kritik des Liberalismus, [in:] Rüstow A., Die
Religion der Marktwirtschaft, Walter Eucken Archiv LIT Verlag, Berlin.
Zakaria F., 1997, The Rise of Illiberal Democracy, “Foreign Affairs”, vol. 76/6, s. 22–43.
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja
Autor zapoznał się i akceptuje warunki zawarte w umowie licencyjnej
