Produktywność polskiego szkolnictwa średniego
DOI:
https://doi.org/10.15290/oes.2022.01.107.09Słowa kluczowe:
szkolnictwo średnie, wydatki publiczne, obszar miejski i, obszar wiejski, indeks MalmquistAbstrakt
Cel – Celem artykułu jest identyfikacja zróżnicowania w poziomie zdawalności egzaminu maturalnego na obszarach miejskich i wiejskich poszczególnych województw oraz różnic w produktywności edukacji liceów ogólnokształcących oraz szkół zawodowych.
Metoda badań – Wykorzystując techniki ekonometryczne dokonano oceny zmiennych mających potencjalny wpływ na edukację, w latach 2011-2018, w podziale na typy szkół oraz obszar miejski i wiejski. W celu pomiaru zmiany produktywności w czasie oraz wpływu zasobów na szkolnictwo średnie w Polsce, obliczony został indeks produktywności całkowitej Malmquista wraz z jego dekompozycją.
Wnioski – Przedstawione badania wskazują, że analiza przestrzennego zróżnicowania osiągnięć edukacyjnych może przynieść ważne informacje o funkcjonowaniu edukacji, a także o powiązaniu edukacji z innymi procesami kulturowymi i rozwojem społeczno-gospodarczym. Wskazują także na istotną rolę technologii w edukacji wiejskiej. Wpływ systemów technologicznych jest szczególnie widoczny w szkołach zawodowych na obszarach wiejskich, gdzie produktywność edukacji jest najwyższa. Nieco mniejsze znaczenie technologia odegrała w liceach na terenach miejskich.
Oryginalność/wartość/ implikacje /rekomendacje – Wyniki badań mogą być pomocne w wyzwaniu, przed którymi stoją edukatorzy obszarów wiejskich.
Bibliografia
<ul>
<li>Afonso, A., Aubyn, M. S., 2006, Cross-country efficiency of secondary education provision: A semi-parametric analysis with non-discretionary inputs. Economic Modelling, 23(3), pp.476-491.</li>
<li>Agasisti, T., 2014, The Efficiency of Public Spending on Education: an empirical comparison of EU countries. European Journal of Education, 49 (4): 543-557, p. 3. https://doi.org/10.1111/ejed.12069 file:///C:/Users/HP/Downloads/SSRN-id1890494.pdf [data dostępu: 27.09.2021].</li>
<li>, 2007, The role of maintenance in improving companies' productivity and profitability, International Journal of Production Economics t. 105, p. 73.</li>
<li>Atkinson, T., 2004, Report Measurement of Government Output and Productivity for the National Accounts. https://unece.org/fileadmin/DAM/stats/documents/std/naes/2004/wp.1.e.pdf [data dostępu: 27.09.2021].</li>
<li>Boser, U., 2011, Return on educational investment: A district-by-district evaluation of U.S.</li>
<li>Brzezicki Ł., 2018, Zestawienie badań polskiego szkolnictwa wyższego prowadzonych za pomocą metody DEA i indeksu Malmquista w latach 2005–2017. https://www.researchgate.net/profile/Lukasz_Brzezicki [data dostępu: 03.09.2021].</li>
<li>Coelli, T., Rao, Prasada D.S., O’Donnell C.J., Battese G.E., 2005, An Introduction to Efficiency and Productivity Analysis, Springer:New York.</li>
<li>Coelli, T. Rao, D.S.S., Battese, G.E., 2002, An introduction to efficiency and productivity analysis, Kluwer Academic Publishers, Boston, Dordrecht, London, p. 2.</li>
<li>Greene J. P., Forster G., 2014, The Teachability Index: Can Disadvantaged Students Learn? Education, Working Paper No. 6, https://media4.manhattan-institute.org/pdf/ewp_06.pdf [data dostępu: 20.10.2021].</li>
<li>Hanushek E., 2020, Education production functions. In: Bradley, S. Green, C. (eds) The Economics of Education (Second Edition), Academic Press, p. 161-170, DOI: 10.1016/B978-0-12-815391-8.00013-6.</li>
<li>Hanushek E., Ettema E., 2017, Defining Productivity in Education: Issues and Illustrations.) The American Economics Vol.62(2), pp.165-183 DOI: 10.1177/0569434516688207</li>
<li>Hanushek, E., Schwerdt, G., Wiederhold, S., Woessmann, L., 2015, Returns to skills around the world: Evidence from PIAAC. European Economic Review, 73, pp. 103-150.</li>
<li>Hanushek, E., Woessmann, L., 2015a, The knowledge capital of nations: Education and the economics of growth. Cambridge, MA: MIT Press.</li>
<li>Hanushek E. (2008) Education Production Functions. In: Macmillan, P., (ed) The New Palgrave Dictionary of Economics. Palgrave Macmillan, London, DOI: 10.1057/978-1-349-95121-5_1930-1.</li>
<li>Hanushek, E., Woessmann, L., 2008, The role of cognitive skills in economic development. Journal of Economic Literature, 46, pp. 607-668.</li>
<li>Hattie, J., Print, M., Krakowski, K, 1994, The Productivity of Australian Academics in Education, Australian Journal of Education1994 / 11 Vol. 38; Iss. 3, p. 454</li>
<li>Hill, P., Roza, M., 2010, Curing Baumol’s disease: In search of productivity gains in K-12 schooling. Seattle, WA: Center on Reinventing Public Education.</li>
<li>Herbst, M., 2012, Edukacja jako czynnik i wynik rozwoju regionalnego, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Scholar, s. 212.</li>
<li>Kapitał ludzki w Polsce, w latach 2014-2018, 2018, GUS, https://stat.gov.pl/obszary-tematyczne/inne-opracowania/inne-opracowania-zbiorcze/kapital-ludzki-w-polsce-w-latach-2014-2018,8,7.html [data dostępu: 10.09.2021].</li>
<li>Keller, K. R., 2010, How Can Education Policy Improve Income Distribution? An Empirical Analysis of Education Stages and Measures on Income Inequality, Journal of Developing Areas, 43(2), pp. 51–77.</li>
<li>Kosieradzka, A., 2012, Zarządzanie produktywnością w przedsiębiorstwie, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa s. 20.</li>
<li>Lee, J. W., Barro, R. J., 2001, Schooling quality in a cross–section of countries. Economica, 68(272), pp. 465-488.</li>
<li>Matyjas, B., 2019, Środowisko wiejskie jako przestrzeń edukacji szkolnej dzieci, Pedagogika społeczna nr 3(73), s. 325, DOI: https:doi.org/10.35464/1642-672X.PS.2019.3.23</li>
<li>National Research Council, 2012, Improving Measurement of Productivity in Higher Education. Washington, DC: The National Academies Press, DOI: 10.17226/13417 .</li>
<li>Nowakowska K., 2014, Rząd stawia na zawodówki, a uczniowie mówią: po szkole chcemy wyjechać z kraju, Dziennik gazeta prawna, https://serwisy.gazetaprawna.pl/edukacja/artykuly/829562,rzad-stawia-na-zawodowki-a-uczniowie-mowia-po-szkole-chcemy-wyjechac-z-kraju.html [data dostępu: 22.10.2021].</li>
<li>Oświata i wychowanie w roku szkolnym 2018/2019. 2019 Warszawa, Gdańsk, GUS, https://stat.gov.pl/obszary-tematyczne/edukacja/ [data dostępu: 03.09.2021].</li>
<li>Raport o stanie wsi. Polska wieś 2018, 2018, Nurzyńska, I. Wilkin, J, Wydawnictwo Naukowe Scholar, s. 2.</li>
<li>Równe traktowanie dzieci i młodzieży z obszarów wiejskich (w tym dzieci i młodzieży z niepełnosprawnościami) w dostępie do usług społecznych, zdrowotnych, edukacyjnych, sportowych i kulturalnych, 2020, Raport z badań, Stępniak K., Chlebicki M., Dąbrowski A., Wit H., Centrum Doradztwa Rolniczego, Kraków.</li>
<li>Reiser, R. A., 2001, A History of Instructional Design and Technology: Part I: A History of Instructional Media. Educational Technology Research and Development 49(1): 53-64.</li>
<li>Schwab, K., Samans R., 2016 The future of jobs and skills in. The Future of Jobs Report, Word Economic Forum, https://reports.weforum.org/future-of-jobs-2016/chapter-1-the-future-of-jobs-and-skills/#view/fn-1 [data dostępu: 10.10.2021].</li>
<li>Społeczeństwo Informacyjne w Polsce w 2019, 2020, https://stat.gov.pl/obszary-tematyczne/nauka-i-technika-spoleczenstwo-informacyjne/spoleczenstwo-informacyjne/spoleczenstwo-informacyjne-w-polsce-w-2019-roku,2,9.html [data dostępu: 10.10.2021].</li>
<li>Sprawozdanie z egzaminu ósmoklasisty w 2020 r., 2020, Centralna Komisja Egzaminacyjna, https://cke.gov.pl/egzamin-osmoklasisty/wyniki [data dostępu: 09.10.2021].</li>
<li>Sutherland, D., Price R., Gonand E., 2009, Improving public spending efficiency in primary and secondary education, OECD Journal: Economic Studies, vol. 2009/1, DOI: 10.1787/eco_studies-v2009-art4-en.</li>
<li>Szuwarzyński, A., 2018, Ocena efektywności procesu dyplomowania na studiach pierwszego stopnia w polskich publicznych uczelniach technicznych. Nauka i Szkolnictwo Wyższe. 2(52), s. 85–111.</li>
<li>Triplett, J., Bosworth, B., 2003, Productivity measurement issues in services industries: “Baumol’s disease” has been cured. FRBNY Economic Policy Review, 9, pp. 23-32. https://www.researchgate.net/publication/5050500_Productivity_Measurement_Issues_in_Services_Industries_Baumol%27s_Disease_Has_Been_Cured [data dostępu: 10.10.2021].</li>
<li>Winthrop, R., Williams T. P., McGivney E., 2016, Accelerating Progress in Education with Hands-On, Minds-On Learning. The Brookings Institution, Washington, D.C.</li>
<li>Wolszczak-Derlacz, J., 2018, Wprowadzenie: Badania nad efektywnością i produktywnością szkół wyższych. Nauka i Szkolnictwo Wyższe, 2(52), s. 7-13, DOI: 10.14746/nisw.2018.2.0.</li>
<li>Wolszczak-Derlacz, J., 2018a, Efektywność szkół wyższych w Polsce na tle uczelni europejskich – analiza dla dziewiętnastu krajów. Nauka i Szkolnictwo Wyższe, 2(52), s. 147-170, DOI: 10.14746/nisw.2018.2.5 .</li>
<li>Żółtak T., 2015, Statystyczne modelowanie wskaźników Edukacyjnej Wartości Dodanej. Podsumowanie polskich doświadczeń 2005-2015, Instytut Badań edukacyjnych.</li>
</ul>
<li>Afonso, A., Aubyn, M. S., 2006, Cross-country efficiency of secondary education provision: A semi-parametric analysis with non-discretionary inputs. Economic Modelling, 23(3), pp.476-491.</li>
<li>Agasisti, T., 2014, The Efficiency of Public Spending on Education: an empirical comparison of EU countries. European Journal of Education, 49 (4): 543-557, p. 3. https://doi.org/10.1111/ejed.12069 file:///C:/Users/HP/Downloads/SSRN-id1890494.pdf [data dostępu: 27.09.2021].</li>
<li>, 2007, The role of maintenance in improving companies' productivity and profitability, International Journal of Production Economics t. 105, p. 73.</li>
<li>Atkinson, T., 2004, Report Measurement of Government Output and Productivity for the National Accounts. https://unece.org/fileadmin/DAM/stats/documents/std/naes/2004/wp.1.e.pdf [data dostępu: 27.09.2021].</li>
<li>Boser, U., 2011, Return on educational investment: A district-by-district evaluation of U.S.</li>
<li>Brzezicki Ł., 2018, Zestawienie badań polskiego szkolnictwa wyższego prowadzonych za pomocą metody DEA i indeksu Malmquista w latach 2005–2017. https://www.researchgate.net/profile/Lukasz_Brzezicki [data dostępu: 03.09.2021].</li>
<li>Coelli, T., Rao, Prasada D.S., O’Donnell C.J., Battese G.E., 2005, An Introduction to Efficiency and Productivity Analysis, Springer:New York.</li>
<li>Coelli, T. Rao, D.S.S., Battese, G.E., 2002, An introduction to efficiency and productivity analysis, Kluwer Academic Publishers, Boston, Dordrecht, London, p. 2.</li>
<li>Greene J. P., Forster G., 2014, The Teachability Index: Can Disadvantaged Students Learn? Education, Working Paper No. 6, https://media4.manhattan-institute.org/pdf/ewp_06.pdf [data dostępu: 20.10.2021].</li>
<li>Hanushek E., 2020, Education production functions. In: Bradley, S. Green, C. (eds) The Economics of Education (Second Edition), Academic Press, p. 161-170, DOI: 10.1016/B978-0-12-815391-8.00013-6.</li>
<li>Hanushek E., Ettema E., 2017, Defining Productivity in Education: Issues and Illustrations.) The American Economics Vol.62(2), pp.165-183 DOI: 10.1177/0569434516688207</li>
<li>Hanushek, E., Schwerdt, G., Wiederhold, S., Woessmann, L., 2015, Returns to skills around the world: Evidence from PIAAC. European Economic Review, 73, pp. 103-150.</li>
<li>Hanushek, E., Woessmann, L., 2015a, The knowledge capital of nations: Education and the economics of growth. Cambridge, MA: MIT Press.</li>
<li>Hanushek E. (2008) Education Production Functions. In: Macmillan, P., (ed) The New Palgrave Dictionary of Economics. Palgrave Macmillan, London, DOI: 10.1057/978-1-349-95121-5_1930-1.</li>
<li>Hanushek, E., Woessmann, L., 2008, The role of cognitive skills in economic development. Journal of Economic Literature, 46, pp. 607-668.</li>
<li>Hattie, J., Print, M., Krakowski, K, 1994, The Productivity of Australian Academics in Education, Australian Journal of Education1994 / 11 Vol. 38; Iss. 3, p. 454</li>
<li>Hill, P., Roza, M., 2010, Curing Baumol’s disease: In search of productivity gains in K-12 schooling. Seattle, WA: Center on Reinventing Public Education.</li>
<li>Herbst, M., 2012, Edukacja jako czynnik i wynik rozwoju regionalnego, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Scholar, s. 212.</li>
<li>Kapitał ludzki w Polsce, w latach 2014-2018, 2018, GUS, https://stat.gov.pl/obszary-tematyczne/inne-opracowania/inne-opracowania-zbiorcze/kapital-ludzki-w-polsce-w-latach-2014-2018,8,7.html [data dostępu: 10.09.2021].</li>
<li>Keller, K. R., 2010, How Can Education Policy Improve Income Distribution? An Empirical Analysis of Education Stages and Measures on Income Inequality, Journal of Developing Areas, 43(2), pp. 51–77.</li>
<li>Kosieradzka, A., 2012, Zarządzanie produktywnością w przedsiębiorstwie, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa s. 20.</li>
<li>Lee, J. W., Barro, R. J., 2001, Schooling quality in a cross–section of countries. Economica, 68(272), pp. 465-488.</li>
<li>Matyjas, B., 2019, Środowisko wiejskie jako przestrzeń edukacji szkolnej dzieci, Pedagogika społeczna nr 3(73), s. 325, DOI: https:doi.org/10.35464/1642-672X.PS.2019.3.23</li>
<li>National Research Council, 2012, Improving Measurement of Productivity in Higher Education. Washington, DC: The National Academies Press, DOI: 10.17226/13417 .</li>
<li>Nowakowska K., 2014, Rząd stawia na zawodówki, a uczniowie mówią: po szkole chcemy wyjechać z kraju, Dziennik gazeta prawna, https://serwisy.gazetaprawna.pl/edukacja/artykuly/829562,rzad-stawia-na-zawodowki-a-uczniowie-mowia-po-szkole-chcemy-wyjechac-z-kraju.html [data dostępu: 22.10.2021].</li>
<li>Oświata i wychowanie w roku szkolnym 2018/2019. 2019 Warszawa, Gdańsk, GUS, https://stat.gov.pl/obszary-tematyczne/edukacja/ [data dostępu: 03.09.2021].</li>
<li>Raport o stanie wsi. Polska wieś 2018, 2018, Nurzyńska, I. Wilkin, J, Wydawnictwo Naukowe Scholar, s. 2.</li>
<li>Równe traktowanie dzieci i młodzieży z obszarów wiejskich (w tym dzieci i młodzieży z niepełnosprawnościami) w dostępie do usług społecznych, zdrowotnych, edukacyjnych, sportowych i kulturalnych, 2020, Raport z badań, Stępniak K., Chlebicki M., Dąbrowski A., Wit H., Centrum Doradztwa Rolniczego, Kraków.</li>
<li>Reiser, R. A., 2001, A History of Instructional Design and Technology: Part I: A History of Instructional Media. Educational Technology Research and Development 49(1): 53-64.</li>
<li>Schwab, K., Samans R., 2016 The future of jobs and skills in. The Future of Jobs Report, Word Economic Forum, https://reports.weforum.org/future-of-jobs-2016/chapter-1-the-future-of-jobs-and-skills/#view/fn-1 [data dostępu: 10.10.2021].</li>
<li>Społeczeństwo Informacyjne w Polsce w 2019, 2020, https://stat.gov.pl/obszary-tematyczne/nauka-i-technika-spoleczenstwo-informacyjne/spoleczenstwo-informacyjne/spoleczenstwo-informacyjne-w-polsce-w-2019-roku,2,9.html [data dostępu: 10.10.2021].</li>
<li>Sprawozdanie z egzaminu ósmoklasisty w 2020 r., 2020, Centralna Komisja Egzaminacyjna, https://cke.gov.pl/egzamin-osmoklasisty/wyniki [data dostępu: 09.10.2021].</li>
<li>Sutherland, D., Price R., Gonand E., 2009, Improving public spending efficiency in primary and secondary education, OECD Journal: Economic Studies, vol. 2009/1, DOI: 10.1787/eco_studies-v2009-art4-en.</li>
<li>Szuwarzyński, A., 2018, Ocena efektywności procesu dyplomowania na studiach pierwszego stopnia w polskich publicznych uczelniach technicznych. Nauka i Szkolnictwo Wyższe. 2(52), s. 85–111.</li>
<li>Triplett, J., Bosworth, B., 2003, Productivity measurement issues in services industries: “Baumol’s disease” has been cured. FRBNY Economic Policy Review, 9, pp. 23-32. https://www.researchgate.net/publication/5050500_Productivity_Measurement_Issues_in_Services_Industries_Baumol%27s_Disease_Has_Been_Cured [data dostępu: 10.10.2021].</li>
<li>Winthrop, R., Williams T. P., McGivney E., 2016, Accelerating Progress in Education with Hands-On, Minds-On Learning. The Brookings Institution, Washington, D.C.</li>
<li>Wolszczak-Derlacz, J., 2018, Wprowadzenie: Badania nad efektywnością i produktywnością szkół wyższych. Nauka i Szkolnictwo Wyższe, 2(52), s. 7-13, DOI: 10.14746/nisw.2018.2.0.</li>
<li>Wolszczak-Derlacz, J., 2018a, Efektywność szkół wyższych w Polsce na tle uczelni europejskich – analiza dla dziewiętnastu krajów. Nauka i Szkolnictwo Wyższe, 2(52), s. 147-170, DOI: 10.14746/nisw.2018.2.5 .</li>
<li>Żółtak T., 2015, Statystyczne modelowanie wskaźników Edukacyjnej Wartości Dodanej. Podsumowanie polskich doświadczeń 2005-2015, Instytut Badań edukacyjnych.</li>
</ul>
Pobrania
Opublikowane
06.04.2022
Numer
Dział
Miscellanea
Licencja
Autor zapoznał się i akceptuje warunki zawarte w umowie licencyjnej
Jak cytować
Produktywność polskiego szkolnictwa średniego. (2022). Optimum. Economic Studies, 1(107), 127-141. https://doi.org/10.15290/oes.2022.01.107.09
