DETERMINANTY (NIE)PRZEJRZYSTOŚCI FINANSÓW SAMORZĄDOWYCH

  • Maria Elżbieta Jastrzębska Wydział Zarządzania Unwersytet Gdański

Abstrakt

 


Cel - Celem artykułu jest identyfikacja determinant przejrzystości finansów samorządowych oraz wskazanie, które z nich pozytywnie i negatywnie oddziałują na jej poziom, ze szczególnym uwzględnieniem sytuacji w Polsce.


Metody – Artykuł ma charakter teoretyczny, oparty na przeglądzie literatury przedmiotu z zakresu ekonomii i finansów, organizacji i zarządzania oraz socjologii. Wykorzystano metodę analizy deskryptywnej oraz analizy komparatywnej.


Wyniki - Ograniczona jest rola sprawozdawczości jednostki samorządu terytorialnego jako źródła użytecznej informacji. Ograniczony jest przepływ informacji o stanie finansów samorządowych i o stanie majątku komunalnego między władzą samorządową a mieszkańcami. Częste zmiany regulacji prawa finansów samorządowych zwiększają ich nieprzejrzystość. Centralizacja finansów publicznych ogranicza samodzielność finansową samorządu terytorialnego i negatywnie wpływa na przejrzystość jego finansów.


Oryginalność/wartość - Rzadko podejmowane są badania w zakresie oceny przejrzystości finansów samorządowych w Polsce. Zwrócono uwagę na podejście podażowe i popytowe do przejrzystości finansów samorządowych. Zidentyfikowano determinanty przejrzystości finansów jednostek samorządu terytorialnego w ich otoczeniu dalszym (makrootoczeniu) - społeczno-kulturowe, polityczno-prawne, ekonomiczne, oraz w otoczeniu bliższym (mikrootoczeniu) - instytucjonalne.

Bibliografia

1 Araujo, J.F.F.E., Tejedo-Romero F., 2016, Local government transparency index: determinants of municipalities’ rankings, “International Journal of Public Sector Management” vol. 29, no. 4, pp. 327-347, DOI: 10.1108/IJPSM-11-2015-0199.
2 Alt, J.E. and Lassen, D.D., 2006, Fiscal transparency, political parties, and debt in OECD countries, “European Economic Review”, vol. 5, no. 6, pp. 1403-1439.
3 Caamaño-Alegre J., Lago-Peñas S., Reyes-Santias F. & Santiago-Boubeta, A., 2013, Budget Transparency in Local Governments: An Empirical Analysis, “Local Government Studies”, pp. 182-207, vol. 39, no. 2, DOI: 10.1080/03003930.2012.693075.
4 Cárcaba García A. & García-García J., Determinants of Online Reporting of Accounting Information by Spanish Local Government Authorities, “Local Government Studies”, vol. 36, no. 5, pp. 679-695, DOI:10.1080/03003930.2010.506980.
5 Cruz N. F., Tavares A. F., Marques R. C., Jorge S. & de Sousa L., 2016, Measuring Local Government Transparency, “Public Management Review”, vol. 18, no. 6, pp. 866–893, DOI: 10.1080/14719037.2015.1051572.
6 Esteller-Moré A. & Polo Otero J., 2012, Fiscal Transparency, (Why) does your local government respond? “Public Management Review”, vol. 14, pp. 1153-1173, DOI: 10.1080/14719037.2012.657839.
7 Gendźwił, Wiszejko-Wierzbicka D., 2022, Polki i Polacy o samorządności, W poszukiwaniu obywatelskiej opowieści o samorządzie lokalnym. Raport z badań, Fundacja im. Stefana Batorego, Warszawa.
8 Gorzałczyńska-Koczkodaj M., 2015, Dysfunkcje systemu sprawozdawczości w jednostkach sektora finansów publicznych, [w]: Finanse i rachunkowość na rzecz zrównoważonego rozwoju – odpowiedzialność, etyka, stabilność finansowa, G. Borys, R. Kurek (red.), „Prace Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu” nr 395.
9 Hood, C., 2006, Transparency in historical perspective, [in:] Hood, C. and Heald, D. (eds), Transparency: The Key to Better Governance?, Oxford University Press, Oxford.
10 Jastrzębska, M., 2018, Jawność i przejrzystość sprawozdawczości jednostek samorządu terytorialnego – ocena i rekomendacje, „Nierówności Społeczne a Wzrost Gospodarczy”, nr 56, DOI: 10.15584/nsawg.2018.4.5 ISSN 1898-5084.
11 Kopits, G. and Craig, J., 1998, Transparency in government operations, “Occasional Paper”, vol. 158, IMF, Washington, DC.
12 Krah R. D. Y., Mertens G., 2020, Transparency in Local Governments: Patterns and Practices of Twenty-first Century, “State and Local Government Review”, vol. 52(3), pp. 200-2013, DOI: 10.1177/0160323X20970245.
13 Malinowska-Misiąg E., 2022, Finanse jednostek samorządu terytorialnego w Polsce w pierwszym roku pandemii, „Optimum. Economic Studies”, vol. 1 (107), s. 48-63, DOI: 10.15290/oes.2022.01.107.04.
14 Niewęgłowski A., 2009, Sprawozdawczość budżetowa i jej przydatność w ocenie gospodarki finansowej jednostek samorządu terytorialnego, „Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego, Ekonomiczne Problemy Usług” nr 37.
15 OECD, 2021, Lepsze zarządzanie, planowanie i dostarczanie usług w jednostkach samorządu lokalnego w Polsce, OECD Publishing, Paris, DOI:10.1787/b1c061dd-pl.
16 Osowski. Sz., 2021, Jawność i jej dylematy. Miniporadnik, Fundacja im. Stefana Batorego, Warszawa.
17 Ott, K., Bronić, M., Stanić, B., Klun, M., & Benčina, J., 2019, Determinants of Online Local Budget Transparency in Croatia and Slovenia “Central European Public Administration Review”, vol. 17(2), pp. 167-197, DOI:10.17573/cepar.2019.2.08.
18 Polska samorządów. Silna demokracja, skuteczne państwo Sześciło D. (red.), 2019, Fundacja im. Stefana Batorego, Warszawa.
19 Pina V., Torres L. & Royo S., 2010, Is E-Government Promoting Convergence Towards More Accountable Local Governments?, “International Public Management Journal”, vol. 13(4), pp. 350-380, DOI: 10.1080/10967494.2010.524834.
20 Ríos A. M., Guillamón M. D., Benito B., Bastida F., 2018, The influence of transparency on budget forecast deviations in municipal governments, “Journal of Forecasting” 2018, no 37, pp. 457–474, DOI:10.1002/for.2513.
21 Sol, D. A., 2013, The institutional, economic and social determinants of local government transparency, “Journal of Economic Policy Reform”, vol. 13, no 1, pp. 90-107, DOI: 10.1080/17487870.2012.759422.
22 Stanić, B., 2018, Determinants of subnational budget/fiscal transparency: a review of empirical evidence, “Public Sector Economic”, Economics”, vol. 42(4), pp. 450-486, DOI: 10.3326.pse.42.4.4.
23 Sześciło D., Wilk B., 2020, Czego dowiedzieliśmy się z raportów o stanie gminy?, Fundacja im. Stefana Batorego, Warszawa.
24 Sześciło D., Wilk B., 2022, Czego (nie)dowiedzieliśmy się z raportów o stanie gminy?, Fundacja im. Stefana Batorego, Warszawa.
25 Valle-Cruza D., Sandoval-Almazana R., Ramon Gil-Garciab J., 2016, Citizens’ perceptions of the impact of information technology use on transparency, efficiency and corruption in local governments, “Information Polity”, vol. 1, pp. 1–14 1, DOI 10.3233/IP-160393.
26 Wakuła M.,2013, Koszty w procesie zarządzania jednostką samorządu terytorialnego, „Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego nr 765 Finanse Rynki Finansowe Ubezpieczenia” nr 61.
27 Walczak M., 2010, Rachunkowość i budżetowanie w zarządzaniu finansami gminy, Difin, Warszawa 2010.
28 Wang R. F., Irwin T. C., Murara L. K., 2015, Trends in Fiscal Transparency: Evidence from a New Database of the Coverage of Fiscal Reporting, “International Monetary Fund Working Paper” no 15/188.
Publikacje internetowe
www.1 - https://rio.gov.pl/54/24/roczne-sprawozdania.html [dostęp z dnia 15.05.2022].
Opublikowane
2022-11-16
Jak cytować
Dział
Studia i rozprawy