WRAŻLIWOŚĆ BUDŻETÓW PUBLICZNYCH I PRYWATNYCH NA KRYZYS SPOWODOWANY PANDEMIĄ COVID-19 NA PRZYKŁADZIE POLSKIEJ GOSPODARKI

  • Barbara Alina Zbroińska Uniwersytet Jana Kochanowskiego w kielcach

Abstrakt

Cel – Wykazanie współzależności i ocena  wrażliwości  budżetów prywatnych i publicznych na kryzys spowodowany pandemią..


Metoda badań – Zastosowano metodę ilościowej i jakościowej analizy danych statystycznych dotyczących budżetów gospodarstw domowych, finansów przedsiębiorstw oraz budżetu państwa i budżetów podsektora samorządowego. Siłę oddziaływania kryzysu oceniono na podstawie różnicy dynamiki zmiennych charakteryzujących budżety po pierwszym roku kryzysu w porównaniu z rokiem poprzedzającym kryzys.


Wnioski – Kryzys spowodowany pandemią w większym stopniu obciążył budżety publiczne. Najbardziej wrażliwe na kryzys są wpływy z podatku dochodowego od osób fizycznych. Budżety publiczne wykazują większą, ujemną różnicę dynamiki dochodów w okresie kryzysu, niż budżety prywatne. Na obciążenie budżetu państwa składają się mniejsze dochody podatkowe i dyskrecjonalna polityka fiskalna w okresie kryzysu. Silnego oddziaływania czynnika behawioralnego dowodzi znaczny wzrost dynamiki oszczędności gospodarstw domowych.


   Oryginalność/wartość/ implikacje /rekomendacje – Artykuł prezentuje autorską ocenę rozłożenia ciężaru skutków kryzysu na budżety publiczne i prywatne.

Bibliografia

Adamowicz E. , Dudek S., Pachucki D., Walczyk K., 2008, Synchronizacja cyklu koniunkturalnego polskiej
gospodarki z krajami strefy euro w kontekście struktury tych gospodarek, IRG SGH, Warszawa. https://www.nbp.pl/badania/seminaria_bise/irg_sghO.pdf [data dostępu: 20.02. 2022]

Adamowicz E. i inni, 2020, Koniunktura gospodarcza w Europie środkowo- -wschodniej w dobie epidemii COVID-19, Raport SGH, Karpacz,
https://ssl-www.sgh.waw.pl/pl/Documents/raport_sgh_2020/038_02_Adamowicz_.pdf [data dostępu: 20.02.2022]

Banaszyk P., Gorynia M., 2020, Pandemia COVID-19 a konkurencyjność przedsiębiorstwa, „ICAN Management Review”, sierpień, wrzesień, Nr 4 (4), s. 68-73. http://www.pte.pl/pliki/2/12/Banaszyk_Gorynia_Pandemia.pdf [data dostępu: 20.02.2022]
Barczyk R., 2014, Pieniądz w modelach cykli koniunkturalnych, [w:] Polityka gospodarcza jako gra w wyzwania i odpowiedzi rozwojowe, (red. ) J. Stacewicz, Prace i Materiały IRG SGH nr 94, Warszawa, s. 103-128.
Begg D., Fischer D., Dornbusch R., 2007, Makroekonomia, PWE, Warszawa.

Burda M., Ch. Wyplosz Ch., 2012, Makroekonomia. Podręcznik europejski, Wydanie II zmienione, PWE, Warszawa.

Bywalec Cz., 2010, Konsumpcja a rozwój gospodarczy i społeczny, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa.

Dzikowska M., Gorynia M., Jankowska B., 2015, Globalny kryzys gospodarczy– próba pomiaru efektów dla poszczególnych krajów, ” Ekonomista” nr 6 , s. 733- 759.

Gaudemet P.M., Molinier J., 2000, Finanse publiczne, PWE S.A., Warszawa.

Hall R.E., Taylor J.B., 2006, Makroekonomia, Wydawnictwo Naukowe PWN Warszawa.

Kosek – Wojnar M., 2012, Zasady podatkowe w teorii i praktyce, PWE, Warszawa.

Obszary tematyczne. Warunki życia. Budżety gospodarstw domowych, GUS, https://stat.gov.pl/obszary-tematyczne/warunki-zycia/dochody-wydatki-i-warunki-zycia-ludnosci/budzety-gospodarstw-domowych-w-2020-roku,9,15.html, [data dostępu: 15.02.2022]

Owsiak S., 2017, Finanse publiczne. Współczesne ujęcie, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.

Pawęta B., 2018, Cykl koniunkturalny gospodarki polski w latach 1996–2017, ” Finanse i Prawo Finansowe, Journal of Finance and Financial Law”, Czerwiec/June, vol. 2(18), s. 51–64.

Pietrzak B., Polański Z., Woźniak B., 2008, System finansowy w Polsce, tom 1., Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.
Polski mikro, mały i średni biznes w obliczu pandemii COVID-19. Przychody, płynność i reakcja na wstrząs, 2020, PWC, https://www.pwc.pl/pl/pdf/polski-mikro-maly-sredni-biznes-w-obliczu-pandemii.pdf, [data dostępu: 15.02.2022]

Sprawozdanie roczne za 2020 rok a. Podstawowe informacje dotyczące wykonania budżetu państwa za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2020 r. Informacja o wykonaniu budżetów jednostek samorządu terytorialnego w 2020 r., MF, https://www.gov.pl/web/finanse/sprawozdanie-roczne-za-2020-rok , [data dostępu: 15.02.2022]

Sprawozdanie roczne za 2020 rok b . Podstawowe informacje dotyczące wykonania budżetu państwa za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2020 r. Omówienie sprawozdania, MF, https://www.gov.pl/web/finanse/sprawozdanie-roczne-za-2020-rok , [data dostępu: 15.02.2022]

Stiglitz J.E., 2020, Recovering from the Pandemic: An Appraisal of Lesson Learned, FEPS COVID RESPONSE PAPERS, October, No10, p. 2-21., https://www.feps-europe.eu/attachments/publications/feps%20covid%20paper%2010%20stiglitz.pdf [data dostępu: 10.02.2022]
Ustawa z dnia 4 lipca 2019 r. o systemie instytucji rozwoju, Dz.U. 2019, poz. 1572.

Ustawa z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych
z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw, Dz. U. poz. 568 .

Wyniki finansowe przedsiębiorstw niefinansowych I-XII 2020., GUS, Tablice w formacie XLSX, https://stat.gov.pl/obszary-tematyczne/podmioty-gospodarcze-wyniki-finansowe/przedsiebiorstwa-niefinansowe/wyniki-finansowe-przedsiebiorstw-niefinansowych-i-xii-2020,11,24.html , [data dostępu: 15.02.2022]

Zarnowitz V., 1991, WHAT IS A BUSINESS CYCLE?, NBER Working Paper October, No. 3863, NATIONAL BUREAU OF ECONOMIC RESEARCH, p. 1-86.

Żyżyński J., 2009, Budżet i polityka podatkowa. Wybrane zagadnienia, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.
Opublikowane
2022-11-16
Jak cytować
Dział
Studia i rozprawy