WOLNA GOSPODARKA I SILNE PAŃSTWO: CO ZAWIODŁO

  • Anna Ząbkowicz

Abstrakt

Cel: Artykuł zwraca uwagę na oryginalne stanowisko ordoliberalnej ekonomii, że orientacja intelektualna przeciwstawiająca rynek państwu jest fałszywa. Artykułu ma na celu pokazanie, dlaczego tak jest w obliczu wyzwania, jakim jest kryzys gospodarczy.


Metoda: Treść opiera się na przeglądzie idei czołowych przedstawicieli kierunku. Materiał organizuje podstawowa przesłanka ordoliberalizmu, mianowicie że wolna gospodarka i silne państwo są ze sobą związane i są od siebie zależne.


Wnioski: Rekonstrukcja i przyjęcie stanowiska ordoliberałów pomaga ustosunkować się do międzynarodowego kryzysu finansowo-gospodarczego lat 2008-2009. Skłaniają do wniosku, że po doświadczeniu tego kryzysu koncentracja prywatnej siły ekonomicznej nie uległa ograniczeniu, co zaburza wolną gospodarkę, a państwo nadal ulega rywalizującym siłom społecznym, co zgodnie z przyjętą perspektywą  świadczy o jego słabości.


Wartość dodana: Rozważania wychodzą poza podział państwo-rynek utrwalony w umysłach wraz z rozwojem ekonomii w głównym nurcie. Jest to perspektywa poznawcza stosunkowo mało znana w Polsce mimo tego, że ordoliberalna ekonomia znalazła odbicie w polityce gospodarczej jako teoria społecznej gospodarki rynkowej, do której z kolei odwołuje się konstytucja naszego państwa.

Bibliografia

Berghahn V., Young B., 2013, On German Ordoliberalism' and the Continuing Importance of the Ideas of Ordoliberalism to Understand Germany's [Contested] Role in Resolving the Eurozone Crisis, “New Political Economy” 18[5], October DOI:10.1080/13563467.2013.736959]
Bonefeld W. , 2010, Free Economy and the Strong State: Some Notes on the State, “Capital & Class” no.10, February, s. 15–24
Bonefeld W., 2012a, German Neoliberalism and the Idea of a Social Market Economy: Free Economy and the Strong State, “ Journal of Social Sciences”, s. 139-171
Bonefeld, W. 2012 b, Freedom and the Strong State: On German Ordoliberalism, “New Political Economy”, Volume 17, 2012 – Issue 5
Bonefeld W. 2015, Crisis, Free Economy and Strong State: On Ordoliberalism , “European Review of International Studies”, Vol. 2, No. 3. s. 5-14
Böhm, F. et al. 1936/1989, The Ordo Manifesto of 1936 [w:] Peacock, A. and H. Willgerod [1989] Germany’s Social Market Economy, Palgrave, London
Böhm, F. , 1937, Ordnung der Wirtschaft, Kohlhammer, Berlin
Eucken, W. , 1932, Staatliche Strukturwandlungen und die Krise des Kapitalismus, ”Weltwirtschaftliches Archiv” 36, s. 521-524
Eucken W., 2005, Podstawy polityki gospodarczej [Grundsaetze der Wirtschaftspolitik, pierwsze wydanie 1953 r.], Wydawnictwo Poznańskie, Poznań
Hien J., 2017, The Religious Foundations of the European Crisis, “Journal of Common Market Studies”, s.1-20, DOI: 10.1111/jcms.12635
Müller-Armack, A. , 1932, Entwicklungsgesetze des Kapitalismus, Junker & Dünnhaupt, Berlin
Müller-Armack, A. , 1933, Staatsidea und Wirtschaftsordnung im neuen Reich, Junker & Dünnhaupt, Berlin
Müller-Armack, A. , 1978, The Social Market Economy as an Economic and Social Order, “Review of Social Economy”, vol. 36, no. 3, s. 325-331
Müller-Armack, A. , 1981, Genealogie der Sozialen Marktwirtschaft, Paul Haupt, Stuttgart.
Röpke W. , 1949, Civitas Humana. Grundfragen der Gesellschafts- und Wirtschaftsreform, Eugen Rentsch Verlag, Erlenbach-Zürich

Röpke, W. , 1959, International Order and Economic Integration, Reidel, Dodrecht
Röpke, W. , 1969, Against the Tide, Ludwig von Mises Institut, Vienna
Röpke, W. , 1982, The Guiding Principles of the Liberal Programme, [w:] Standard Texts on the Social Market Economy, Wünsche, H.F. [red.], Fischer, Stuttgart.
Röpke, W., 1987, 2 Essays by Wilhelm Roepke, Lanham, London
Röpke, W., 1998, A Human Economy, 3rd ed., ISI Books, Wilmington Delaware
Röpke, W., 2002, The Moral Foundation of Civil Society, Transaction Publishers, New Brunswick
Röpke, W., 2009, The Social Crisis of Our Time, Transaction Publishers, New Brunswick
Rüstow, A., 1929/1959, Diktatur innerhalb der Grenzen der Demokratie, w: Vierteljahreshefte für Zeitgeschichte, vol. 7
Rüstow, A. [1942], General Social Laws of the Economic Disintegration and Possibilities of Reconstruction. Afterword to Röpke, W. International Economic Disintegration, Hodge W. , London
Rüstow. A. , 2005, Freiheit und Herrschaft, Lit, Münster
Rüstow, A. , 2009, ‘Der Dritte Weg’, w: Rüstow, A. Die Religion der Marktwirtschaft, Walter Eucken Archiv LIT Verlag, Berlin
Tesche A., 2009, Unternehmer und Politik, [w:] Die solidarische Gesellschaft in Freiheit. Kamingespraeche der Ludwig-Erhard-Stiftung, Otmar F. Hg [red.], Frankfurter Allgemeine Buch, Frankfurt am Main
Tönnies, S., 2009, Nachwort: Die liberale Kritik des Liberalismus, [w:] Rüstow, A. Die Religion der Marktwirtschaft, Walter Eucken Archiv LIT Verlag, Berlin, s. 159-95
Zakaria F., 1997, The Rise of Illiberal Democracy. Foreign Affairs, vol. 76/6, s. 22-43
Opublikowane
2022-11-16
Jak cytować
Dział
Studia i rozprawy