Prawo moratoryjne państwa polskiego w okresie kryzysu gospodarczego lat 30. XX wieku

Abstrakt

Cel – Artykuł ma na celu scharakteryzowanie ustawodawstwa moratoryjnego państwa polskiego w okresie kryzysu gospodarczego lat 30. Omówiono w nim przede wszystkim ustawodawstwo w zakresie zobowiązań publicznoprawnych i prywatnoprawnych. W szczególności zwrócono uwagę na strukturę gospodarczą oraz politykę deflacyjną państwa polskiego, które determinowały ówczesną legislację.
Metoda badań – Dokonano przeglądu literatury przedmiotu oraz wykorzystano analizę przepisów prawa.
Wnioski – Wskazano, że ustawodawstwo moratoryjne dotyczyło przede wszystkim rolnictwa ze względu na strukturę gospodarczą państwa polskiego. Miało ono charakter antyegzekucyjny i polegało na obniżeniu stopy procentowej oraz rozłożeniu na szereg lat spłaty zobowiązań pieniężnych, zwłaszcza prywatnoprawnych.
Oryginalność / wartość / implikacje / rekomendacje – Cel i funkcje ustawodawstwa moratoryjnego miały i mają istotne znaczenie dla gospodarki, w szczególności w okresie kryzysów. Egzemplifikacją tego jest właśnie ustawodawstwo państwa polskiego, które realizowało przyjętą strategię polityki deflacyjnej.


Artykuł wpłynął 17 lutego 2021 r., zaakceptowano 26 kwietnia 2021 r.

Bibliografia

Dekret, 1949, Dekret z dnia 27 lipca 1949 r. o zaciąganiu nowych i określaniu wysokości nieumorzonych zobowiązań pieniężnych, Dz.U. 1949, Nr 45, poz. 332.

Drozdowski M., 1963, Polityka gospodarcza rządu polskiego 1936-1939, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa.

Fisher I., 1934, Teorja deflacji długów w wielkich kryzysach, Towarzystwo Ekonomiczne, Kraków.

Glass J., 1930, Moratorjum, [w:] Encyklopedja Podręczna Prawa Publicznego (konstytucyjnego, administracyjnego i międzynarodowego), Cybichowski Z. (red.), t. I, Instytut Wydawniczy „Bibljoteka Polska”, Warszawa.

Grabski W., 1937, Reforma oddłużenia rolniczego na skutek wzrostu cen rolniczych, „Przegląd Ekonomiczny”, t. XVII, s. 3-20.

Jastrzębski R., 2009, Wpływ siły nabywczej pieniądza na wykonanie zobowiązań prywatno-prawnych w II Rzeczypospolitej, Wolters Kluwer Polska, Warszawa.

Karpiński Z., 1958, Bank Polski 1924-1939, Polskie Wydawnictwa Gospodarcze, Warszawa.

Karpiński Z., 1968, Ustroje pieniężne w Polsce od roku 1917, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa.

Knakiewicz Z., 1967, Deflacja polska 1930-1935, Państwowe Wydawnictwo Ekonomiczne, Warszawa.

Landau Z., Tomaszewski J., 1982, Wielki Kryzys 1930-1935. Gospodarka Polski Między-wojennej 1918-1939, t. III, Książka i Wiedza, Warszawa.

Landau Z., Tomaszewski J., 1989, Lata Interwencjonizmu Państwowego 1936-1939.

Gospodarka Polski Międzywojennej 1918-1939, t. IV, Książka i Wiedza, Warszawa.

Liebeskind A., 1935, Moratorjum, [w:] Encyklopedja Podręczna Prawa Prywatnego założona przez Henryka Konica, Zoll F., Wasilkowski J. (red.), t. II, Bibljoteka Polska, Warszawa.

Majewski J., 1960, Struktura i rola urzędów rozjemczych do spraw majątkowych posiadaczy gospodarstw wiejskich w latach 1932-1939, „Roczniki Dziejów Społecznych i Gospodarczych”, t. XXII, s. 109-163.

Mieszczankowski M., 1983, Rolnictwo II Rzeczypospolitej, Książka i Wiedza, Warszawa. Morawski W., 1998, Słownik historyczny bankowości polskiej do 1939 roku, Muza, Warszawa.

Morawski W., 2003, Kronika kryzysów gospodarczych, Trio, Warszawa.

Oddłużenie samorządu terytorialnego. Sprawozdanie Centralnej Komisji Oszczędnościowo-Oddłużeniowej dla Samorządu, 1937, Warszawa.

Ostrowski K., 1962, Finanse i prawo finansowe, [w:] Historia Państwa i Prawa Polski 1918-1939, Bardach J. (red.), Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa.

Richter M., Zarwincer P., Korczemny W., 1936, Kodeks Ulg Rolniczych. Komentarz. Teksty ustaw i rozporządzeń – przepisy związkowe, Księgarnia Powszechna, Kraków.

Rozporządzenie, 1932a, Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 27 października 1932 r. o dochodzeniu roszczeń pieniężnych, opartych na tytułach prywatno-prawnych, przypadających od związków komunalnych, Dz.U. 1932, Nr 94, poz. 809.

Rozporządzenie, 1932b, Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 23 sierpnia 1932 r. o utworzeniu urzędów rozjemczych do spraw kredytowych małej własności rolnej, Dz.U. 1932, Nr 72, poz. 653.

Rozporządzenie, 1934, Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 października 1934 r. o poprawie gospodarki i finansów związków samorządowych, Dz.U. 1934, Nr 94, poz. 846.

Rusinek Z., 1939, Oddłużenie gospodarstw wiejskich, [w:] Encyklopedja Nauk Politycznych (Zagadnienia społeczne, polityczne i gospodarcze), Reyman E.J. (red.), t. I, Wydawnictwo Instytutu Społecznego: Instytut Wydawniczy Bibljoteka Polska, Warszawa.

Tennenbaum H., 1936, Struktura Gospodarstwa Polskiego, t. II. Kredyt, Instytut Wydawniczy „Bibljoteka Polska”, Warszawa.

Ustawa, 1933, Ustawa z dnia 28 marca 1933 r. o utworzeniu urzędów rozjemczych do spraw majątkowych posiadaczy gospodarstw wiejskich, Dz.U. RP, Nr 29, poz. 253.

Ustawa, 1935, Ustawa Konstytucyjna z dnia 23 kwietnia 1935 r., Dz.U. RP, 1935, Nr 30, poz. 227.

Ustawa, 1937, Ustawa z dnia 29 marca 1937 r. o zakończeniu akcji oddłużenia związków samorządowych, Dz.U. RP, Nr 24, poz. 151.

Zawadzki A.W., 1971, Finanse samorządu terytorialnego w latach 1918-1939, Państwowe Wydawnictwo Ekonomiczne, Warszawa.

Zweig F., 1933, O programach walki z kryzysem, Towarzystwo Ekonomiczne, Kraków.


Artykuł wpłynął 17 lutego 2021 r., zaakceptowano 26 kwietnia 2021 r.
Opublikowane
2021-06-15
Jak cytować
Dział
Studia i rozprawy