An analysis of the development in agriculture in Lower Silesia from 1918 to 1939 and 1945 to 1956

Abstrakt

Purpose – An analysis of the development in Polish agriculture from 1918 to 1939 and 1945 to1956. Research method – The article uses scientific historical and economical methods. Source texts of the state provenance were analysed: legal acts, printed sources (mainly statistical), archival records. In the economic studies, the analysis included statistical data, dynamics of phenomena, and comparative studies.
Results – The analysis of changes in agriculture in Lower Silesia in the studied periods demonstrates that despite the under-investment and its marginal economic importance in Germany from 1918 to 1939, the agriculture in Lower Silesia was at a much higher level than the agriculture in pre-war Poland. Communism coming into power post 1945 and Poland entering the so-called Eastern Block hindered further development of capitalist agriculture in Lower Silesia. The agricultural structure created after World War II was not adapted to the character of farms taken over and the existing agricultural system was completely different from the socio-political assumptions based on agricultural reform and on the socialist character of agriculture prevailing from 1945 to 1956.
Originality / value – The analysis of agricultural economy in the studied period was not sufficiently described in the source literature.

Bibliografia

Bechtel H., 1933/1934, Die gegenwärtige Wirtschaftslage im reichsdeutchen Schlesien, [in:] Schlesisches Jahrbuch fuer deutsche Kulturarbeit im gesamtschlesischen Raume, Wilhelm Gottlieb Korn Verlag, Breslau.

Brożek A., 1966, Ostflucht na Śląsku, Wydawnictwo Śląsk, Katowice.

Buławski R., 1946, Wyniki spisu z 17 V 1939 r., Materiały Statystyczne Biura Studiów Osadniczo-Przesiedleńczych, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków, z. 1.

Czapliński M., 2007, Śląsk od pierwszej po koniec drugiej wojny światowej, [w:] Historia Śląska, Czapliński M., Kaszuba E., Wąs G., Żerelik R. (red.), Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, Wrocław, t. 1.

Fensch H.L., 1932, Die Entwicklung der landwirtschaftlichen Betriebsergebnidsse seit der Neugestaliung der Währung, Dt. Verlag Ges., Berlin.

Fiedor K., 1965, Dolny Śląsk w gospodarce niemieckiej i polskiej, „Śląski Kwartalnik Historyczny Sobótka”, nr 20/1a.

Gleitze B., 1956, Ostdeutsche Wirtschaft. Industrielle Standorte und volkswirtschaftliche Kapazitäten des ungeteilten Deutschland, Duncker&Humblot, Berlin.

Hammerling Z., Łuczak A., Markiewicz A., 1978, Życie społeczno-polityczne i gospodarcze wsi w Polsce Ludowej, Książka i Wiedza, Warszawa.

Jagielski A., 1958, Produkcja, podaż i ceny produktów rolnych na Śląsku, [w:] Studia i materiały z dziejów Śląska, Popiołka K. (red.), Wydawnictwo Zakładu Historii Śląska Państwowej Akademii Nauk, Wrocław, t. 2.

Jagielski A., 1958a, Zmiany strukturalne w rolnictwie Śląskim 1907-1939, [w:] Studia i materiały z dziejów Śląska, Popiołka K. (red.), Wydawnictwo Zakładu Historii Śląska Państwowej Akademii Nauk, Wrocław, t. 2.

Kaliński J., 1995, Gospodarka Polski w latach 1944-1989: przemiany strukturalne, Państwowe Wydawnictwo Ekonomiczne, Warszawa.

Kapusta F., 1980, Przemiany społeczno-ekonomiczne wsi dolnośląskiej w latach 1945-1976, Wydawnictwo Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wrocław.

Kłusek M., 2013, Państwowy Bank Rolny. Dokumenty do dziejów Państwowego Banku Rolnego 1945-1948, Wydawnictwo i Drukarnia „Drukrol”, Kraków, t. 2.

Kokot J., 1955, Przebudowa gospodarcza Śląska. Górny Śląsk, Prace i materiały geograficzne, Kraków.

Kościk E., 2010, Migracje ze wsi do miast w latach PRL ze szczególnym uwzględnieniem Dolnego Śląska, [w:] Modernizacja czy pozorna modernizacja. Społeczno-ekonomiczny bilans PRL 1944-1989, Chumiński J. (red), Wydawnictwo Gajt, Wrocław.

Kouli Y., 2018, Dolny Śląsk1936-1956. Szybki rozwój i nieudana odbudowa. Wpływ wiedzy na produkcję przemysłową, Wydawnictwo Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa.

Łach W., 1965, Rolnictwo Dolnego Śląska, Powszechne Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, Warszawa.

Lewandowski S., 2004, Formy dyskryminacji i metody ograniczania aktywności chłopów przez komunistów w latach 1956-1990, [w:] Represje wobec wsi i ruchu ludowego (1956-1989), Gmitruk J., Nawrocki Z. (red), Wydawnictwo Muzeum Historii Polskiego Ruchu Ludowego, Instytut Pamięci Narodowej, Warszawa, t. 2.

Meyer K., 1939, Gefügeund Ordnung der Landwirtschaft, Reichsnährstandvlg, Berlin.

Miernik G., 2004, Dekolektywizacja wsi w Polsce w latach 1956-1957, [w:] Represje wobec wsi i ruchu ludowego (1956-1989), Gmitruk J., Nawrocki Z. (red.), Wydawnictwo Muzeum Historii Polskiego Ruchu Ludowego, Instytut Pamięci Narodowej, Warszawa, t. 2.

Notatka z grudnia 1952 r. w sprawie zrzeczeń się przez osadników gospodarstw rolnych, 1952, Archiwum Akt Nowych w Warszawie, Komitet Centralny Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej, sygn. 237/XII – 145.

Nowe założenia polityki rolnej, 1956, Archiwum Państwowe we Wrocławiu, Komitet Wojewódzki Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej, sygn. 1417.

Ordyłowski M., 1999, Wieś dolnośląska w latach 1945-1956. Władza a społeczeństwo, Wydawnictwo Akademii Wychowania Fizycznego we Wrocławiu, Wrocław.

Pismo Departamentu Przebudowy Ustroju Rolnego o reformie rolnej w Narodowym Planie Odbudowy
Gospodarczej z dnia 24 lipca 1948, 1948, Archiwum Akt Nowych, Ministerstwo Rolnictwa i Reform Rolnych II, sygn.1901.

Pismo o reformie rolnej z dnia 28 lipca 1948 r., 1948, Archiwum Akt Nowych, Ministerstwo Rolnictwa i Reform Rolnych II, sygn. 1901.

Pismo Pełnomocnika Rządu RP, obwód XXV w Bystrzycy w sprawie niewystarczającej liczby koni z dnia 24 kwietnia 1946 r., 1946, Archiwum Państwowe we Wrocławiu, Urząd Wojewódzki Wrocławia, Wydział Osiedleńczy, sygn. IX/113.

Pismo z 13 IV 1931 r., 1931, Archiwum Państwowe we Wrocławiu, Akta Urzędu Kultury Rolnej we Wrocławiu, Akten des Landeskuluramtes zu Breslau, sygn. 94.

Przekroje terenowe 1945-1965, 1967, „Statystyka Regionalna”, GUS, nr 7.

Rocznik Statystyczny m. Wrocławia i województwa wrocławskiego 1958, 1959, GUS, Wrocław.

Rocznik Statystyczny z 1947 r., 1948, GUS, Warszawa.

Rocznik Statystyczny z 1956 r., 1957, GUS, Warszawa.

Rocznik Statystyczny z 1957 r., 1958, GUS, Warszawa.

Rocznik Statystyki Rolniczej 1938, 1939, GUS, Warszawa.

Rolniczy Rocznik Statystyczny 1945 – 1965, 1966, GUS, Warszawa.

Ryć K., 1968, Spożycie a wzrost gospodarczy Polski, Książka i Wiedza, Warszawa.

Statistisches Jahrbuch fur das Deutsche Reich, 1938, https://www.digizeitschriften.de/dms/toc/?PID=PPN514401303_1938 [date of entry: 12.04.2019].

Statistisches Jahrbuch fur das Deutsche Reich, 1939, https://www.digizeitschriften.de/dms/toc/?PID=PPN514401303_1939 [date of entry: 05.03.2017].

Statystyka dotycząca inwentarza żywego i zniszczeń wojennych 1946 r., Pismo do Ministerstwa Rolnictwa i Reform Rolnych, Departament Przebudowy Ustroju Rolnego w Warszawie z dnia 18.09.1946 r., w piśmie jest informacja, że na Dolnym Śląsku po wojnie, stan pogłowia inwentarza żywego oceniany jest na 10%, 1946, Archiwum Państwowe we Wrocławiu, Urząd Wojewódzki Wrocławia, sygn. XX/147.

Straszak-Chandoha S., Merta-Staszczak A., 2018, Podstawowe problemy rolnictwa w Polsce w okresie dwudziestolecia międzywojennego, [w:] Gospodarczy bilans otwarcia polskiej niepodległości w 1918 r., Głowiński T., Zawadka M. (red.), Wydawnictwo Gajt, Wrocław.

Strużek B., 1982, Rozwój socjalistycznych form gospodarki rolnej, Ludowa Spółdzielnia Wydawnicza, Warszawa.
Styś W., 1948, Rolnictwo na Dolnym Śląsku, Oblicze Ziem Odzyskanych. Dolny Śląsk. Tom I: Przyroda i gospodarka, Wydawnictwo Książnica – Atlas, Wrocław – Warszawa.

Was ist mit Polens Agrarfonfurrenzc? Schlesische Provinzkorrespondens, 1928, Archiwum Państwowe we Wrocławiu, Rejencja Wrocławska – Akta Rolne, sygn. 15889.

Zagadnienie podziału zagród wielorodzinnych na terenach Ziem Odzyskanych, 1948, Archiwum Akt Nowych, Ministerstwo Ziem Odzyskanych, sygn. 2201.
Opublikowane
2019-10-20
Jak cytować
Dział
Miscellanea